Transgender en zegen

Laat ik vooropstellen (en vandaar ook mijn schroom) dat ik het transgender-vraagstuk zowel ingewikkeld als teer vind. Ingewikkeld, omdat je je als heteroseksueel maar moeilijk kunt voorstellen wat het is om je een vrouw te voelen in een mannenlichaam, of andersom. Ook het inleven in homoseksuele gevoelens is voor mij lastig, maar in het geval van genderdysforie is er meer innerlijke strijd tussen geest en lichaam. Wél gaat het in beide gevallen om de verhouding tussen identiteit en seksualiteit. Teer is het vraagstuk, omdat het over ménsen gaat; mensen die vaak al buitengewoon gevoelig zijn voor beoordeling en afwijzing en daar veelal concreet mee te maken hebben.

Bezinning

In het Reformatorisch Dagblad stond recent een interview met twee transgenders. Daaruit wordt duidelijk dat iemand er niet voor kiest om transgender of homoseksueel te zijn. Het is iets wat gebeurt, wat wordt, wat ontstaat, hetzij door genetische processen, hetzij door ontwikkelingspsychologische factoren.

Een boek wat mij de laatste maanden veel inzicht heeft gegeven in de geestelijke en psychische achtergronden van een niet-heteroseksuele beleving (homo of transgender), is het boek van de Amerikaan Mario Bergner, Herstel de liefde. Groeien naar een gezonde gender-identiteit (in 2005 in Nederland verschenen). Bergner is zelf een tijd homoseksueel geweest, en heeft gaandeweg ontdekt welke factoren daarop van invloed zijn geweest.

Net als in de discussie in de synode over homoseksualiteit (november 2018) missen we in onze kerk een gedegen bijbels-pastorale bezinning en handreiking op genderdysforie: hoe moet je het bijbels en psychologisch zien, en wat betekent dat dan voor je pastorale zorg? Ik verwijs hiervoor opnieuw naar de leerzame artikelen in het RD van 15 juni, waaronder dat van dr. M. Klaassen. Terecht wijst hij ook op de in Europa zo enorm gepropageerde gender-ideologie – en wee je gebeente als je bij die ideologie vraagtekens durft te plaatsen (zoals wel gebleken is, tot in de Tweede Kamer toe, in alle ophef rond de Nashville-verklaring).

Vooruit lopen

In plaats van deze bezinning komt onze kerk met liturgische handreikingen. Die kun je gebruiken bij de begeleiding van transgenders voor, tijdens en na behandelingen, en ook voor het moment dat een transgender met een nieuwe naam (passend bij het nieuwe geslacht) naar voren treedt. Ik heb bij dit alles twee vragen. In de eerste plaats is alles wat we in de liturgie doen en zeggen afhankelijk van en gebonden aan wat de kerk belijdt. Liturgische beslissingen rusten op innerlijke overtuigingen en visies. Zo kan er geen formulier voor de overdoop komen, enkel en eenvoudig omdat de kerk de overdoop verwerpt. Wat dogmatisch niet kan, kan liturgisch ook niet. Maak je een formulier of geef je in de liturgie plek aan iets wat niet overeenstemt met het belijden van de kerk, dan loop je in de liturgie op de muziek vooruit. En dat gebeurt hier (opnieuw). Zo sluipt via de liturgie van alles de gemeente binnen, wat zich inhoudelijk niet verdraagt met het belijden van de kerk. Het leven is dan opnieuw sterker dan de leer. Ik hoop dat onze synode hierover het gesprek wil voeren.

In de tweede plaats is het de vraag wat we bedoelen met het ‘zegenen’ van transgenders. Ik begrijp dat een transgender die christen wil zijn na het aannemen van een nieuwe naam en identiteit een moment van markering en erkenning zoekt, ook in de kerk. De zegen krijgt dan het karakter van aanvaarding en bevestiging: jij mag er zijn zoals je nu bent, voor God en voor de mensen. Ook andere mensen snakken daar trouwens naar.

Eigendom van Christus

Wat ik in de stukken echter mis, is de betekenis van de doop. De doop is geen bevestiging van ‘jij mag er zijn zoals je bent’, maar in de doop krijgen wij een nieuwe identiteit, namelijk een identiteit in Christus. Leven uit/in die nieuwe identiteit is een leven van bekering, van sterven en opstaan. De doop zegt: ‘de Heere wil je maken zoals je moet zijn’. Onze identiteit ligt dus niet in onze individuele persoonlijkheid, vrijheid en seksualiteit, zoals de hedendaagse seculiere publieke opinie leert. Onze christelijke identiteit ligt in Christus. Met zondag 1 belijden we het verlossende, dat we niet (langer) van onszelf maar het eigendom van Jezus Christus zijn. In Hem neemt God ons aan, met huid en haar, met alles wat er op ons aan te merken valt, om ons te leren onze identiteit en zaligheid búiten onszelf te zoeken, in Hem en een leven met Hem. Zo komt een mens tot zijn (Zijn!) bestemming, ongeacht zijn seksualiteit. Mensen van allerlei seksualiteit (lhbtq en hetero’s) worden in het christelijk geloof op Christus geworpen om hun (nieuwe) identiteit in Hem en Zijn genade te vinden. Dat relativeert in zekere zin je seksuele identiteit, zoals blijkt uit Paulus’ woorden dat in Christus noch man noch vrouw is (Gal.3:28). Pastoraal zijn dit voor mij enorme belangrijke noties. Ik ervaar nu kortsluiting tussen de betekenis van de doop en de betekenis van de zegen die men hier voor transgenders verwoordt. Ik bedoel niet dat God transgenders niet wil zegenen (daar ga ik niet over, ik ga er evenmin over of God mij wil zegenen). Maar vanuit het Woord van God kun je moeilijk hard maken dat de seksuele diversiteit een scheppingsgegeven is, en dat er allemaal wettige seksuele varianten naast elkaar kunnen bestaan. Wél is er de gebrokenheid.

Roeping

De kerk spreekt dan ook niet de zegen uit over de mens zoals die van nature is. In de kerk wordt er gezegend in verband met de roeping die vanuit het Woord op ons leven rust. Er wordt gezegend, als wij in afhankelijkheid van God die roeping aanvaarden. Bijvoorbeeld bij de bevestiging in het ambt of bij de kerkelijke bevestiging van een huwelijk. En de zegen aan het eind van de eredienst volgt op de roeping door het Woord – de zegen gaat nooit aan de Woordverkondiging, haar belofte en haar appèl, vooraf. God zegent hen die in Zijn wegen willen wandelen, hoe moeilijk zij dat ook vinden. De Heere onthoudt die zegen aan degenen die de weg wel weten, maar niet willen bewandelen. Het geven én het onthouden van zegen staan in de Bijbel soms huiveringwekkend dicht naast elkaar (Deut.28). De zegen vraagt dus ook om een keuze van het hart, om overgave en gehoorzaamheid aan God, om vanuit je doop een leven van geloof en bekering te leiden.

Het vraagstuk van genderdysforie roept ons op tot het meedragen van de last van gemeenteleden die dit vraagstuk van binnenuit als een intense en oprechte worsteling kennen. De Heere wijst in Zijn Woord een weg waarin een mens met een gebroken bestaan toch ‘mens Gods’ kan zijn en worden. Daarvoor hebben we elkaar in de kerk, maar allermeest Zijn Geest hard nodig.

Ds. A.J. Mensink is predikant van de hervormde gemeente te Elburg en voorzitter van het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond.

Wie meer wil lezen over dit thema, wijzen we op het in onze Artiosreeks verschenen boekje Een hand boven je hoofd. Over zegenen in leer en leven, geschreven door ds. J. Westland uit Putten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen