Europa’s kanarie

Tineke van der Waalis redactielid van De Waarheidsvriend.

Als Israëlische scholieren willen deelnemen aan een uitwisselingsproject, moet de bestemming niet Nederland zijn. De Israëlische ambassadeur in ons land merkt dat scholen voor jongeren uit Jeruzalem en Tel Aviv de deur dichthouden. De redenen daarvoor zijn vaag. Is het angst? Gaat het om aversie?

Op het Wartburg College in Rotterdam kunnen Joodse jongeren wel terecht. Dat levert de school sowieso een interessante debatavond op, met jonge seculiere Israëli’s en Nederlandse refotieners in discussie. Voor de school voelt het intussen bijna als een daad om Joodse jongeren wél te verwelkomen.

‘Pak de Jood’

Alles wijst erop dat het klimaat in ons land, en in Europa, meer en meer Israël-onvriendelijk is. Zo kreeg het Israël Centrum in Nijkerk onlangs onverwachts bezoek van het ministerie van economische zaken. Dat het centrum ‘Made in Israël’-wijn verkoopt, mag volgens EU-normen niet. Wordt een product in Judea, Samaria of op de Golan gemaakt, dan moet het etiket sinds 2015 vermelden ‘Gemaakt op de Westelijke Jordaanoever, Israëlische nederzetting’. Dit maakt onderscheid tussen Joden en Arabieren en zet de Joodse staat onder druk.

Zo’n bezoek van het ministerie komt wat overspannen over. Zeker als je weet dat in Frankrijk een rechtszaak tegen het EU-besluit loopt, waarvan de uitspraak komende herfst wordt verwacht. Heeft het ministerie hoe dan ook geen belangrijker werk te doen?

Ingrijpend is de ervaring van de Joodse ondernemer Nissan Ayalon. Hij werd gedwongen zijn cosmeticazaak, waar hij Dode-Zeeproducten verkocht, te sluiten. Dit tot drie keer toe: eerst in Belfast, daarna in Glasgow en tot slot in Aberdeen. Oorzaak is naar zijn zeggen het spel ‘Pak de Jood’. Door demonstraties, intimidatie en vernieling moest hij de deuren sluiten. De acties zijn het werk van de zogeheten Palestine Solidarity Campaign, die nota bene onder bescherming van de Britse Labourleider Jeremy Corbyn staat.

Normaal vandaag

Joden voelen zich niet meer onderdeel van de samenleving en ervaren soms concrete dreiging, bevestigt onderzoek naar wereldwijd antisemitisme. ‘Antisemitisme is vandaag normaal’, aldus recent het Kantor Centre for the Study of Contemporary European Jewry.

Inderdaad, de Joodse gemeenschap in Malmö staat op het punt van verdwijnen. Veertig jaar geleden woonden er in de Zweedse stad ongeveer 2500 Joden, momenteel niet meer dan 387.

Inderdaad, in Frankrijk is sprake van een ‘terugkeer van antisemitisme die zonder twijfel sinds de Tweede Wereldoorlog niet vertoond is’, aldus de Franse president Macron.

Inderdaad, ‘Nederland voelt voor Joden als een zinkend schip’, kopte NRC Handelsblad afgelopen maart.

Waar dit vandaan komt? Van uiterst links, van extreemrechts, van moslims die sympathiseren met de Palestijnse zaak. Waar komt het niet vandaan, is misschien een betere vraag. Antisemitisme is niet nieuw, het is nooit weggeweest.

Op de een of andere manier kunnen Joden geen goed doen. Je gedachten gaan vanzelf naar de jaren 1930, de vooravond van de Tweede Wereldoorlog.

Houdt Europa dan niet altijd in zijn achterhoofd dat onze geschiedenis 2000 jaar pogroms kent, inclusief de Holocaust – waardoor we ons toch aan het Joodse volk verplicht voelen?

Hoe kan het dat Europa na zeventig jaar Israël hier vooral fouten ziet? Is Israël niet bij uitstek het land in het Midden-Oosten dat dicht bij Europa staat, al is het maar vanwege zijn democratie? Delen we niet zelfde waarden?

Ook EU-commissaris Timmermans maakt zich zorgen over het toenemende antisemitisme in Europa. Hij noemt Joden in een recent interview de ‘kanarie in de kolenmijn’: ‘Als zij, zoals nu, weer gaan lijden onder scheldkanonnades, intimidatie of erger, dan dreigt het met Europa de verkeerde kant op te gaan.’ Historicus Bart Wallet zegt het zo: ‘Het welbevinden van de Joden is de lakmoesproef voor het functioneren van de samenleving en de democratie.’

Ten Boom

Israël mag van Brussel steun verwachten en Joden moeten zich in elk Europees land veilig weten.

Overheden hebben hier een eerste taak, media een grote verantwoordelijkheid. Wat kan een gewone burger doen? Het Haarlemse gezin Ten Boom steunde rond 1940 Joodse Nederlanders waar mogelijk.

Uit solidariteit speldde de oude horlogemaker een davidster op zijn jas. Hij besefte dat haat tegen Joden ten diepste gericht is tegen de God van Israël. Ten Boom riskeerde zijn leven. Wat zeggen wij als onze kinderen over tien jaar vragen: ‘Waar waren jullie toen het misging? Wat déden jullie?’

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen