Gezagvolle verkondiging

Ds. J. Westlanduit Putten is emeritus predikant.

We mogen de samenstellers dankbaar zijn voor het vele werk dat ze hebben verricht. Het ideaal van volledigheid werd jammer genoeg niet bereikt. Ook de datering ontbreekt. Wie zou willen vragen naar een mogelijke ontwikkeling in het theologisch denken en preken van ds. Boer, kan hier dus niet terecht. De uitgave is meer stichtelijk dan wetenschappelijk.

Wel komen we onder de indruk van de gezagvolle, intense en bewogen prediking van ds. G. Boer. Wie onder zijn gehoor heeft gezeten – zoals ik in Huizen – hoort en ziet hem weer voor zich. Zijn lange gestalte, z’n kalende hoofd met de doordringende blik onder het vage licht in het klankbord in de Oude kerk. Zijn besliste manier van spreken, in korte zinnen, z’n sonore stemgeluid dat de kerk vulde.

Een enkel handgebaar ondersteunde wat hij verkondigde. Ik moest nog wel eens denken aan de profeet Elia.

Kohlbruggiaanse inslag

De samenstellers hebben de bundel de titel Gegronde troost meegegeven. Dat is terecht. Want daar was het ds. Boer uiteindelijk, en geheel in de lijn van de Heidelbergse Catechismus om te doen: het hart van de gemeente troosten met Christus, zoals Hij ons in het Evangelie wordt verkondigd.

Daarbij kraakte hij radicaal en beslist alle vroomheid af, die buiten Hem rust zou willen zoeken in wat gevoel of een enkele tekst. Zelfhandhaving en hoogmoed, hoe vroom en godsdienstig ook verhuld, moesten het bij hem ontgelden.

Het was hem daarbij dan wel te doen om het volle zicht te geven op Christus. Als er dan ook maar sprake is van de geringste uitgang naar Christus, troost en bemoedigt de prediking van Boer het aangevochten en bestreden geloof. In die zin kan Boers prediking als bijbels-bevindelijk gekarakteriseerd worden. In het centraal stellen van de rechtvaardiging van de goddeloze bespeuren we een Kohlbruggiaanse inslag. Naast die van Calvijn en Luther wordt de naam van Kohlbrugge dan ook herhaaldelijk genoemd.

Krachtige taal

Ds. Boer gebruikt krachtige taal. Superlatieven waren hem bepaald niet vreemd. Ze klinken zowel bij de ontdekking van de mens in zijn verzet tegen God als bij de verkondiging van Gods verrassende genade. Om maar enkele voorbeelden te geven: een mens wordt platgeslagen en afgeslacht, hij valt onder God, maar ook: de genade van God in Christus is om te duizelen. Vooral dat duizelingwekkende komt herhaaldelijk voor. Boer was bepaald geen vriend van het vanzelfsprekende en het middelmatige. En terecht. Maar soms moest ik bij het woord geweld wel even denken: Mag het ook een onsje minder?

Dat ds. Boer met zijn prediking midden in zijn tijd stond, lijdt geen twijfel. Hij kende de theologische ontwikkelingen. Hij kon er radicaal negatief over oordelen. De ook in zijn tijd al sterker wordende vraag naar het bestaan van God noemt hij radicaal goddeloos. We herinneren aan zijn indringende gesprek met dr. H. Berkhof over de Godsvraag. Toch ontbreekt de nuance niet, bijvoorbeeld in het gesprek over schepping en evolutie bij de preek over zondag 9.

Bij de tijd

Boer wist ook goed wat er gaande was in de wereld om hem heen. Zijn preken over de Tien Geboden geven daar blijk van. Hij maakte zich zorgen en voelde al iets aan van de secularisatie die zich na zijn tijd als een vloedgolf over de christenheid in de westerse wereld heeft gestort.

Niet gauw zal ik vergeten wat hij op de voor hem zo kenmerkende manier bij zijn afscheid van de gemeente van Huizen zei: ‘Huizen moet bij de tijd blijven, dat is Huizen moet bij God blijven.’ De vraag die zich dan wel aan je opdringt, is hoe dat kan en mag bij veranderende tijdsomstandigheden.

Nog vrij recent verscheen er van de hand van dr. Maarten Wisse een boekje over het christelijk geloof onder de titel Zo zou je kunnen geloven. Hij doet daarin bij wijze van spreken een voorstel: Zo zou het kunnen, denk er eens over na of het wat voor jou is. Boers prediking was zeker ook aanprijzend en aanbevelend, maar minder vrijblijvend.

Hij dringt aan, hij bindt op het hart in de lijn van 2 Korinthe 5:11.

Ds. L. Kievit leidde de begrafenisdienst van zijn vader met de woorden dat David in zijn tijd de raad van God had gediend. Dat heeft ds. Boer ook mogen doen. En ook al kan het en hoeft het niet meer zoals toen en zoals hij het deed, iets van dat gezagvolle en besliste in de verkondiging van het Evangelie mogen we niet verliezen. Deze prekenbundel kan ons daarbij helpen. En zou hij ook geen goede dienst kunnen bewijzen als meditatief boek op zaterdagavond ter inleiding op de zondag?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen