Bijna-bisschop

Ds. J.A.W. Verhoevenis predikant van de hervormde wijkgemeente van bijzondere aard te Krimpen aan den IJssel.

Het is alweer een jaar geleden dat de Protestantse Kerk een ingrijpende verandering in het bestuur onderging. Voorheen waren er 75 classes. Nu zijn er elf kerkprovincies, waarin de classispredikant grote verantwoordelijkheden draagt. Hoe zijn de eerste ervaringen?

Herder

Het Nederlands Dagblad van 24 augustus wijdde er een groot artikel aan. Een van de classispredikanten, ds. Klaas van der Kamp, noemt zichzelf gekscherend ‘bijna-bisschop’ De titel ‘bisschop’ was een stap te ver. Terecht. Daar klinkt te veel hiërarchie in door. Machtsdenken is de kerk vreemd. De regering mag niet bij één of bij zeer weinigen liggen. Vandaar: classispredikant. Een herder, die omziet naar gemeenten en predikanten. Niet bisschop. Ook niet bijna. Eén is onze bisschop: Jezus Christus.

Wat heeft de classispredikanten beziggehouden? Onder meer de perikelen rondom de Nashvilleverklaring, die in januari werd uitgebracht. Volgens dr. René de Reuver, scriba van de Protestantse kerk, ‘een pijnlijke misser’. Ik ben met hem eens dat toon en woordkeus van de verklaring het gesprek niet verder helpen. Maar er is meer aan de hand, namelijk een geding over het verstaan van de Bijbel. In dat kader verrast mij wat de journalist schrijft:

Het is belangrijk dat classispredikanten bij een kwestie als ‘Nashville’ de lijn van de kerk uitdragen, vindt scriba René de Reuver. ‘Het is helder dat als de landelijke kerk een standpunt inneemt, je daar als classispredikant aan gehouden bent. Persoonlijk kun je een andere mening hebben, maar als classis-predikant kun je dat beleid niet afvallen. We staan voor eenheid van beleid. De koers ligt bij de landelijke kerk, en classispredikanten kunnen kerken dan helpen hoe ze daarmee kunnen omgaan.

Opmerkelijk! Er waren 88 sollicitanten voor de elf vacatures. Wat waren de criteria voor hun selectie? Mogelijk konden sommigen van de sollicitanten niet instemmen met het standpunt van de kerk ten aanzien van de definitie van het huwelijk en andere levensverbintenissen. Dr. De Reuver krijgt bijna de positie van een bisschop. De kerk heeft een standpunt over kerkasiel, over de vrouw in het ambt, over relaties, over inclusiviteit, over gerechtigheid, over de overheid en over nog veel meer.

Als de kerk eenmaal een standpunt heeft, is de classispredikant eraan gehouden (en dan ook elke predikant?). Staat het in het artikel genoemde bezoek van ds. A.P. van der Maas als classispredikant aan ds. M. Klaassen in Arnemuiden (een van de ondertekenaars van de Nashville-verklaring, red.) in dat kader? En hoe werken deze dingen wanneer de kerk een benoeming doet voor een hoogleraar of een docent aan de Protestantse Universiteit?

Bewuste strategie

In dezelfde week las ik op CIP een open brief van Herman van Wijngaarden aan single homo’s over de EO. De EO liet in de documentaire ‘De kerk, de kast & en het koninkrijk’ uitsluitend homo-christenen aan het woord die geen bezwaar hebben tegen een verbintenis. Volgens Van Wijngaarden is dat bewuste strategie. Een standpunt. Niet zozeer van de wereldkerk, maar van de kerk in het Westen. ‘Het traditionele onderwijs over seksualiteit staat alleen ter discussie in de steeds kleiner wordende kerk in het Westen. Dat laatste zou tot meer voorzichtigheid moeten leiden. Waar de afschaffing van de slavernij voortkwam uit een geestelijke opwekking, is dat bij de huidige ontwikkelingen beslist niet het geval. Of zie ik wat over het hoofd?’

Een ambtsdrager is niet gebonden aan het beleid van de kerk, maar aan haar belijden. Hoe komt het dat de kerk zo gewillig meegaat in de stroom van de tijd? Zit hier niet de geest van de Verlichting achter? Het gelijkheidsdenken verbiedt om verschillen tussen man en vrouw te belijden. Het mateloze individualisme maakt het eigen ‘ik’ de maat van alle dingen. Is dát niet de geest, waardoor de gemeenten uit elkaar brokkelen en het verbond van God verzaken? Komt het niet ergens dáár vandaan dat de kerk in het Westen het allemaal zo zeker weet, los van de oecumene? De regering van de kerk moet niet bij zeer weinigen komen. Want dan verliezen we de katholiciteit.

Beleid en belijden

De woorden van dr. De Reuver over het beleid bleven bij mij haken. Ferme woorden. Over beleid. En het belijden? Wat doet de kerk met (classis) predikanten, die hun private ideeën ventileren, wanneer die afwijken van het belijden? Een bisschop leidt de kudde binnen in wat de Schriften zeggen. Een bisschop heeft profetisch zicht op de tijd, en verheldert die vanuit God.

In de rubriek Signalement leggen leden van de redactie de vinger bij actuele ontwikkelingen in maatschappij of kerk.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen