Hemelburgers

Ds. K.M. Teeuwis predikant van de hervormde gemeente te Voorthuizen.

‘Ons burgerschap is in de hemelen,’ schrijft de apostel in zijn brief aan de gemeente van Filippi (3:20). We verkennen vanuit de context van de Filippenzenbrief hoe de hemelse integratie verloopt met het oog op ons eigen leven.

Paulus’ navolgers

‘Wees mijn navolgers,’ schrijft Paulus om te beginnen (3:17). Op het eerste gezicht is dit wellicht een vreemde aansporing. Wie stelt zichzelf nu ten voorbeeld voor andere gelovigen? Is dat geen vorm van hoogmoed?

Toch niet, er klinkt diepe bewogenheid door in deze oproep van de apostel. Verreweg de meeste christenen in Filippi zijn pas recent tot geloof gekomen in de Heere Jezus. En hoe gaat dat? Door hun onervarenheid is het risico aanwezig dat ze terugvallen in oude levenspatronen. Zeker in Filippi is dat gevaar niet denkbeeldig. De levensstijl van de stad heeft hoe dan ook aantrekkingskracht op de jonge christenen. Wie wil er nu geen leuk en welvarend leven leiden, wat in Filippi goed kon?

Wat Paulus in de brief doet, is het stadsleven ontmaskeren. Aan de buitenkant lijkt het misschien heel wat, maar feitelijk zijn velen ‘vijanden van het kruis’ (3:18). Dat zal je maar gezegd worden. Daar komt bij dat de burgers van de ‘buik hun god maken’ (3:19).

Dat betekent niet alleen dat ze van luxe diners en drank houden, maar vooral dat hun eigen behoeften en verlangens in het centrum van hun leven staan.

‘Ze bedenken aardse dingen,’ voegt Paulus eraan toe (3:19). Ze hanteren een liberale levensstijl, vierentwintig uur per dag is de mindset van de stad gericht op het hier-en-nu. Paulus signaleert in alle ernst dat onder dit liberale stadsleven geen toekomst zit: ‘Hun einde (telos is bestemming) is het verderf.’ (3:19)

Rolmodellen

In deze context drukt Paulus het zijn lezers op het hart: ‘Let niet op jullie stadsgenoten, maar wees mijn navolgers.’ Paulus heeft in zijn leven ontdekt dat je het met je eigen levensstijl niet gaat redden. ‘Ik beschouw het als vuilnis.’ (3:8) Paulus heeft juist geleerd dat het in je leven aankomt op het leren kennen van Jezus en Zijn rechtvaardigheid (3:9). Zoals een jager jaagt op zijn prooi, zo jaagt Paulus voortaan elke dag op Christus Jezus (3:14).

Als het om deze radicale breuk met oude levenspatronen gaat en als het om het nieuwe leven gaat waarbij je je uitstrekt naar de hemelse Christus, stelt Paulus zichzelf tot een voorbeeld. Zo coacht hij zijn broeders en zusters bij de hemelse inburgeringscursus.

Ook vandaag kunnen we verlangen naar zulke rolmodellen. Ouders in gezinnen kunnen ongekend veel betekenen voor hun kinderen. Lees thuis niet alleen uit de Bijbel voor maar leef de Bijbel voor.

Jongeren in onze tijd hebben meer dan ooit behoefte aan authentieke gelovigen om hen heen. In hun studie moeten ze presteren. Op social media willen ze leuk en mooi gevonden worden, maar ondertussen zijn velen van hen innerlijk moe en mentaal leeg.

Staan er gelovigen om hen heen, die hen werkelijk op weg helpen naar het verborgen leven met Christus? Ben ikzelf zo’n authentieke gelovige, die Christus kent en hemelse genade verspreidt? Of is mijn mindset evenzeer volledig gericht op het leven hier en nu? Hemelse integratie betekent: je oude leven loslaten en je bergen in de hemelse Christus.

Prinsjesdag

Bij deze aansporing van Paulus is een tegenvraag mogelijk. Hoe zit het met het gewone leven nu?

Filippi is toch niet alleen een oord van verderf en verleiding, maar ook een plaats waar je tot zegen mag zijn? Net zomin als het de bedoeling kan zijn dat ik in de leefomgeving waarin ik verkeer, slechts mijn tijd uitzit om maar zo snel mogelijk de nieuwe en hemelse toekomst binnen te gaan? Waar blijft de betekenis van mijn jaren op aarde?

Dat is een belangrijke vraag waar Paulus in de brief op een boeiende manier mee in de weer is. Nodig is om hierbij beter te kijken naar het woord ‘burgerschap’ (3:20). In het Grieks staat hier het woord politeuma, waar ons woord ‘politiek’ van afgeleid is.

Letterlijk zegt Paulus dus: ‘Onze politiek, ons regeringscentrum, ons besturingssysteem is de hemel.’ In deze dagen rond Prinsjesdag mogen we ons dat in het bijzonder realiseren: niet Den Haag maar de hemel voert de regie over ons leven.

Daar komt bij dat Filippi destijds een kolonie was.

Ik weet niet welke gevoelens het woord ‘kolonie’ oproept. Wij associëren het zomaar met het koloniale tijdperk, met uitbuiting, met mensenhandel. Deze vorm van kolonialisme was in Paulus’ tijd nog niet aan de orde. Wel waren er in het Romeinse Rijk verschillende steden omgedoopt tot koloniën. De nieuwtestamenticus N.T. Wright vertelt dat er in Filippi veteranen gingen wonen. Nadat ze gevochten hadden in de beroemde Romeinse legioenen, trokken ze niet terug naar de stad Rome. Deze stad was overbevolkt en er was weinig werk en voedsel. Gepensioneerde soldaten settelden zich daarom in steden als Filippi. Dat maakt dat er in Filippi soldaten wonen die er een Romeinse levensstijl op na houden en waar nodig ook uitdragen, terwijl de plaats op Grieks grondgebied ligt.

Regie

Dat beeld van die veteranen in de kolonie past Paulus toe op christenen. Je voornaamste roeping is inderdaad om te integreren in het hemelse koninkrijk. En ja, dat betekent dat je de hemelse Christus persoonlijk leert kennen en je je oude levensstijl gedag zegt.

Maar paradoxaal genoeg geldt juist dan dat je op een nieuwe manier van betekenis wordt voor je omgeving. Zoals veteranen in Filippi aangestuurd werden door Rome en de levensstijl van deze stad uitdroegen, zo word je als christenen aangestuurd door de hemel en mag je de hemelse liefde en genade verspreiden.

Dat is spannend, zeker in onze tijd. Is de kerk vandaag bijvoorbeeld een ‘kolonie van de hemel’ (Stanley Hauerwas)? Leven we werkelijk uit de genade van Christus in de gemeente waartoe we behoren? Of hebben krachten van autonomie, verdeeldheid en lauwheid het voor het zeggen? Zijn onze gezinnen ‘kolonies van de hemel’? Voert Christus de regie in het ritme van het gezinsleven, van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat? Of laten we ons innerlijk leiden door werk, media, entertainment? Hoe zit dat in mijn eigen leven? Ben ik echt anders dan de massa? Is mijn leven een stukje hemel op aarde? Juist als Christus de regie voert, gaat er zegen van ons uit.

Toekomstperspectief

Volgens Paulus heeft een hemelburger toekomst: ‘Vanuit de hemel mag je de Zaligmaker verwachten, namelijk de Heere Jezus Christus.’ (3:20) Ik las dat ook hier op de achtergrond een gebruik uit het Romeinse Rijk een rol speelt. Veteranen in kolonies konden in geval van nood een beroep doen op de keizer. Als er een relletje of opstand uitbrak, dan beloofde de keizer zelf te komen om de onrust de kop in te drukken. Een keizer noemde zichzelf destijds een zaligmaker (redder) en een kurios (overwinnaar).

Paulus bemoedigt hemelburgers door hen nog een veel indrukwekkender vergezicht voor ogen te stellen. Geen aardse maar een hemelse Redder en Kurios staat voor de deur. Jezus Christus is onderweg naar ons. Het is twee voor twaalf op de wereldklok. Als Zijn aankomst realiteit wordt, dan zul je volledig gered zijn. ‘Ons vernederd lichaam wordt gelijkvormig aan Zijn verheerlijkt lichaam.’ (3:21) De belofte reikt zelfs zover dat Christus er zorg voor draagt dat heel de aarde een kolonie van de hemel wordt (Matt.5:5). Reden te over om ons toe te vertrouwen aan Hem en ons voor te bereiden op Zijn komst. Dan is de hemelse inburgeringscursus voltooid en zullen we volledig geïntegreerd zijn in het eeuwig rijk van liefde en vrede.

Inburgeringscursus

Weinie is een Eritrese vluchteling. Na een heftige voettocht door de Sahara en een angstige boottocht over de Middellandse Zee zette ze voet aan de grond in ons werelddeel. Kathleen, mijn vrouw, en ik hebben haar een tijdje geleden persoonlijk leren kennen. Momenteel verblijft ze in het azc te Harderwijk en is ze bezig met haar inburgeringscursus. Aan haar merk je: inburgeren is geen simpel klusje maar het is een grote opgave om de Nederlandse taal en cultuur en gebruiken je eigen te maken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen