Goede rentmeesters

Dr. H.F. Massinkuit Houten is coördinerend beleidsmedewerker op het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Hij studeerde theologie en filosofie en promoveerde op het onderwerp duurzaamheid.

Het is niet zo vreemd dat orthodoxe christenen kritisch stonden tegenover de politieke en kerkelijke beweging die meer aandacht vroeg voor het milieu. Dat kwam vooral omdat linkse politieke partijen met hun maatschappijkritische opvattingen dit onderwerp op de agenda plaatsten.

Linkse inzet

De orthodox-christelijke bevolkingsgroep deelde niet de opvatting van links dat de overheid fors moest ingrijpen in de eigendomsverhoudingen. Daarbij kwam dat linkse partijen een wat te positief mensbeeld hadden in de ogen van orthodoxe christenen.

Wat ook een rol speelde, was dat de maatschappijkritiek van links ook in de kerk gehoor vond. Het was het progressievere gedeelte van de kerk dat zich actief inliet met politieke vragen. In die tijd kwam de uitdrukking ‘politieke prediking’ op. Het aan de kaak stellen van het onrecht in de wereld werd hun belangrijkste boodschap.

Orthodoxe christenen betrekken daarentegen zonde en genade allereerst op het individuele geestelijke leven. Het gaat hier op aarde uiteindelijk om het kennen van Jezus Christus als Verlosser van zondaren.

Het kwam hun voor dat het er in de ‘politieke prediking’ om ging hier op aarde een soort heilsstaat te realiseren.

Bijbelse lijnen

Toch hebben christenen van alle tijden ook een opvatting gehad over de inrichting van de samenleving. Naast de ethiek voor het persoonlijk leven is er ook de sociale ethiek. Die gaat over de normen die gelden voor het menselijke samenleven. En die kunnen leidend zijn voor politieke stelling names.

De standpunten die breed onder orthodoxe christenen leefden over milieu, maar ook over natuur en dierenwelzijn, behoeven met het oog op de huidige milieuproblemen wel heroverweging.

Voor een christen is de manier waarop de Bijbel spreekt over de schepping en hoe wij daarmee moeten omgaan, richtinggevend. Daarmee moeten we tegelijkertijd wat voorzichtig zijn, omdat de huidige milieuproblemen zich in bijbelse tijden nog niet voordeden. De natuur werd juist vaak ervaren als een gevaarlijke tegenkracht, die bedwongen moest worden. Toch doet de Bijbel wel een aantal uitspraken over de verhouding tussen de mens en de aarde waarop hij leeft en werkt. De mens krijgt in de Hof van Eden de opdracht om deze als een rentmeester te bouwen en te bewaren. Die opdracht tot bouwen behield hij, ook na de zondeval. Een rentmeester gaat zorgvuldig om met wat aan zijn zorgen is toevertrouwd.

Eigenaar

Het belangrijkste argument voor een christen om ernstig betrokken te zijn bij zorg voor milieu (inclusief klimaat), natuur en dierenwelzijn, is dat de Heere Zelf de Eigenaar (Ps.24) en betrokken Onderhouder (Ps.104) is van de aarde. Wij hebben de opdracht om goed te passen op Zijn bezit. Dan kan het toch niet zo zijn dat we dat bezit ernstig beschadigen of laten beschadigen?

Grensoverschrijdend

In ieder geval zijn we er in andere situaties, juist als christenen, als de kippen bij om schade te voorkomen of te herstellen, bijvoorbeeld in situaties van armoede en ziekte. Ons lichaam, schepping van God, krijgt alle aandacht en zorg, waarom dan niet de aarde, ook Zijn schepping?

Niet zorgen voor een schoon milieu is eigenlijk het plegen van een vorm van euthanasie. Je zorgt ervoor dat mensen eerder sterven. En daarmee wordt zichtbaar hoe smal christelijke ethiek kan zijn. We zorgen wel voor het menselijke leven in ongeboren toestand en in de terminale fase, maar de verantwoordelijkheid om het menselijke leven niet te bekorten in die tussenliggende periode lijkt niet te bestaan.

Inmiddels zijn de problemen rond de schepping dermate groot dat overheden daar niet meer omheen kunnen. Zorg voor het milieu komt niet uit onszelf op. Dat kost geld en dat hebben we er niet voor over, als anderen dat ook niet doen. Dan is het noodzaak dat een overheid optreedt. Dat moet ze ook grensoverschrijdend doen, omdat een land alleen de problemen niet meer de baas kan.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen