Globaal bekeken

‘De 613 geboden van de Tora zijn onze plattegrond voor het leven,’ zegt rabbijn Groenewoudt in Rond de Bron (St. Joodse Kindergemeenschap Cheider).

Wij onderscheiden veel categorieën van geboden. Zo zijn er geboden die alleen maar gelden voor Kohaniem, priesters, de zonen van Aharon – sommigen tot de dag vandaag. Anderen gelden voor de koning van het Joodse volk, die we nu niet hebben. Weer anderen gelden alleen voor mannen of alleen voor vrouwen, alleen voor jongeren en niet voor ouderen etc., etc.

Diaspora

Tegenwoordig zijn er in onze diaspora van nu, zo ongeveer 200 jaar, nog 271 geboden actueel. 77 daarvan verplichten ons tot actie, 194 verbieden juist het een of ander. Maar het is nog steeds een aanzienlijk aantal, zo lijkt het. Maar hier grijpen we weer naar onze vergelijking met de plattegrond. Net zoals de attracties in het park, komen de geboden nooit allemaal tegelijk, en zijn ze zorgvuldig langs ons levenspad gepland door G’d Zelf. Sommige dagelijks, andere wekelijks of jaarlijks of maar één keer in je leven. Een bewust levende Jood leeft van mitzwa tot mitzwa en is zich steeds bewust van de valkuilen op zijn weg die de kans op het overtreden van een gebod zouden kunnen vormen. De geboden zijn een onderdeel van iedere afweging van de Jood. Voor hij een zet doet, zakelijk, privé, voor zichzelf, zijn gezin of de gemeenschap, zal hij zich altijd afvragen of zijn weg hem niet weerhoudt van de geboden of – erger nog – in een situatie brengt dat hij een verbod zal moeten doen.

Verbindingsdraad

Waarom zoveel geboden? Deze vraag wordt veel gesteld. Er zijn verschillende mooie antwoorden. Er is een beeld dat ieder gebod een verbindingsdraad tussen ons en de Schepper is. Hoe meer geboden, hoe inniger de band. En dus kan het ons nooit genoeg zijn. Een ander idee dat ik eens hoorde, was: als je het ene gebod gedaan hebt, kan je nooit zeggen: Ik ben klaar voor vandaag. Er is er altijd nog één. Je kunt altijd nog een gelegenheid zoeken om iets goeds te doen in deze wereld.

Een andere uitleg is als volgt: de 613 geboden zijn puzzelstukjes. Als je ze allemaal passend hebt gelegd, kan je zoveel van G’d begrijpen als er menselijk te begrijpen valt. Door zijn geboden en verboden maakt Hij zich aan ons bekend. Aan ons is de opdracht om het hele pad af te lopen, de plattegrond goed tot ons te nemen en geen ‘show’ te missen.

Prof. dr. H. van den Belt gaf zijn oratie, die hij deze zomer hield aan de VU, de titel ‘Deo Volente. Gods voorzienigheid en de vrijheid van de Geest’. Hij verklaart zich nader:

• Op de uitnodigingen die de Vrije Universiteit verspreidt, ontbreekt de uitdrukking Deo Volente. Dat is weleens anders geweest, al is het gebruik van deze Latijnse woorden en de afkorting ‘D.V.’ pas in de tweede helft van de vorige eeuw opgekomen. Om de uitdrukking toch op mijn uitnodiging te vermelden heb ik gekozen voor de titel: ‘Deo volente: Gods voorzienigheid en de vrijheid van de Geest.’

• Een willekeurig voorbeeld van een VU-uitnodiging uit 1892 waarin de uitdrukking ‘zoo de Heere wil’ voorkomt, is te vinden in het Stadsarchief Amsterdam, www.amsterdam.n/stadsarchief/stukken/godsdienst/abraham-kuyper, geraadpleegd op 15 mei 2019. Het zou nader onderzoek vergen om na te gaan hoe de Latijnse uitdrukking in het verleden is gebruikt. Een kleine verkenning via Delpher en Digibron laat zien dat de uitdrukking in Nederlandse teksten pas na de Tweede Wereldoorlog in zwang komt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen