De lijdende Christus

Tineke van der Waal is redactielid van De Waarheidsvriend.

De jaarlijkse Open Doors-dag (dit jaar op 9 november) staat voor de deur. Dit november-evenement is bijzonder, een dag die nog lang in je gedachten blijft. Je zit samen met 8000 mensen uit allerlei hoeken van christelijk Nederland in de Utrechtse Jaarbeurs en ervaart even geen kerkmuren.

Meer nog raakt je de ontmoeting met broeders en zusters in moeilijke, bedreigde omstandigheden. Je komt onder de indruk van hun moeiten, hun moed en geloof en van de genade die zij ontvangen om staande te blijven. Misschien zijn sommige dingen die dag niet precies jouw smaak, maar je neemt ze graag voor lief. Hier gaat het over de kern van het leven en over de geestelijke strijd die op dit moment gaande is.

Nog wel

Onze betrokkenheid met vervolging elders in de wereld gaat vaak samen op met danken voor de vrijheid die we in Nederland ervaren. Nog wel, hoor je er dan soms bij zeggen. Van echte geloofsvervolging is hier dan wel geen sprake, maar er zijn genoeg tekenen dat de bewegingsruimte voor de christelijke minderheid in ons land steeds kleiner wordt.

Dat was ook ongeveer de teneur van een bijeenkomst waarvan het Reformatorisch Dagblad eind augustus verslag deed. ‘Druk op klassieke christen neemt toe’ was de kop. Spreker dr. C.S.L. Janse, socioloog en oud-RD-hoofdredacteur, wees op druk op het bijzonder onderwijs, de zondag, het denken over homoseksualiteit. Hervormd predikant dr. M. Klaassen haalde de Bremer predikant Olaf Latzel naar voren, die met pek en veren werd ingesmeerd toen hij in 2015 stelde dat het christelijk geloof niet met een andere godsdienst te verenigen is. Illustraties van een ‘vervolging light’ in het Westen dus.

We zullen er inderdaad aan moeten wennen dat wij als christenen in ons land een minderheid vormen. En dat voor het christelijk geloof in het Westen steeds minder begrip is.

Sprookje

De hervormd-gereformeerde theoloog dr. H. van den Belt lijkt een heel andere houding aan te nemen als het gaat over druk op christenen in Nederland. ‘Altijd klagen over de toenemende druk en achteruitgang is een reformatorisch sprookje’, zei hij vorige maand tijdens het jubileum van het Driestar College en de Driestar Hogeschool in Gouda. ‘Maak je geen zorgen over de vraag of er over tien jaar nog orthodox-christelijke scholen in Nederland zijn. In het Westen is vrijheid het hoogste goed. Het moment dat orthodoxe christenen uit de ouderlijke macht gezet worden, is nog ver weg.’

Dat christenvervolging in Nederland niet, nauwelijks of nog niet aan de orde is, komt volgens ds. J. het Lam, hervormd predikant te Harderwijk en medeauteur van Vervolgd om Jezus’ wil (2008), omdat christenen in het Westen ‘te weinig gevaarlijk’ voor de geestelijke machten zijn, ‘te weinig duidelijk, te weinig radicaal’. ‘Velen in de verschillende kerken in Nederland zijn geen echte christenen,’ zegt hij in een interview. ‘Een deel van de mensen die in de kerk komen, heeft geen levende relatie met Christus. Geen wonder dat zij op geen enkele manier last van vervolging hebben.’

Hoe wij ons moeten verhouden tot christenvervolging roept dus heel diverse reacties op. De een voelt zich een ondermaatse christen als hij kijkt naar beproefde maar moedige broeders en zusters elders. De ander weet zeker dat de vrijheid hier zijn langste tijd heeft gehad en ziet in gedachten de geweren al op Nederlandse kerkdeuren gericht. Niets om pessimistisch over te zijn, zegt nummer drie. Voor elk is wat te zeggen en tegelijk is er ook weer veel op af te dingen.

Ander perspectief

Het is daarom goed om de christelijke gemeente vanuit een ander, hoger perspectief te bekijken. Niet vanuit de onderdanen maar vanuit de Koning, vanuit het perspectief van Christus. Hij is immers het Hoofd en de gemeente is Zijn lichaam. Kijken we zo naar de wereld, dan ziet de christelijke kaart er heel anders uit. Dan wordt de diepzinnige uitspraak van de grote natuurkundige en filosoof Blaise Pascal bijna tastbaar en dat wereldwijd: ‘Jezus zal in doodsstrijd zijn tot aan het einde van de wereld.’

Christus wordt in Nederland immers niet minder aangevallen dan in Noord-Korea. Hij lijdt in Kabul niet meer dan in Londen. Wordt de christenheid in West-Europa immers niet innerlijk uitgehold door de secularisatie van het hart? Door materialisme, relativisme en onverschilligheid – wat uiteindelijk eindigt in het wegschuiven en ontkennen van Christus?

Nederland is het minst religieuze land van West-Europa, zegt een onderzoek. Het aantal leden van de Protestantse Kerk daalde vorig jaar met meer dan 150 mensen per dag – en dat is niet het eerste jaar. In de dorpen en steden zien we kerken leeg staan of zondags gaandeweg leger worden. We zien gemeenteleden die belijdenis van het geloof aflegden maar bij wie het oprechte geloof langzaam maar zeker is weggeëbd. Vaak kunnen ze niet eens een duidelijk moment aanwijzen. Het gebeurde gewoon. De gemeenten en gezinnen waar dit verlies niet van dichtbij een gezicht kreeg, zijn pijnlijk genoeg zeldzaam.

Andere gedaante

Brengen juist de massale geloofsafval en de secularisatie van ons hart ons niet heel dicht bij vervolgde broeders en zusters? Immers, bij beide komt het op volharding aan. De seculiere westerse cultuur die ons wil losweken van God en de fysieke vervolging door totalitaire regimes hebben dezelfde bron en hetzelfde doel. Alleen de gedaante verschilt.

Bidden we dus voor de vervolgde kerk, laten we dan in één adem voor de kerk in het Westen bidden.

Ratio en relativering zijn ‘hier’ wat bijlen of camera’s ‘daar’ zijn. Gaat het ‘daar’ om een harde confrontatie, ‘hier’ vormen luxe en welvaart een succesvolle bedwelmingscocktail. Als christenvervolging de ene kant van de medaille is, is geloofsafval door secularisatie de andere kant.

‘De druk van de postchristelijke onverschilligheid is de last van het lijden die momenteel aan de gemeente is opgelegd’, schrijft dr. H. Berkhof in zijn klassiek geworden boek Christus de zin der geschiedenis. Een zin uit 1958 (!) om even te herhalen.

De twintigste-eeuwse theoloog voegt eraan toe dat de christelijke gemeente daarop moet reageren met dezelfde nuchterheid en blijdschap als de vroegchristelijke gemeente op de vervolgingen. Berkhof verwijst dan onder andere naar de apostelen die zich erin verheugen als ze omwille van Christus’ Naam waardig geacht zijn een schandelijke behandeling te ontvangen (Hand.5).

Bidden

Wij bidden voor christenen in vervolging en denken aan de afschuwelijke dingen die sommige broeders en zusters daar moeten doormaken. Je kunt je voorstellen dat iemand grote dreiging en druk niet volhoudt. Ons gebed voor hen is om staande te mogen blijven.

Toch hoeft het ons niet te verbazen dat de Iraanse pastor Majtaba Hosseini – hij komt een dezer dagen naar Nederland en is op 9 november spreker op de Open Doors-dag – geen moment om vrijlating bad toen hij werd gearresteerd en in de gevangenis belandde. Het ging immers niet om hem? Als we denken vanuit het perspectief van de lijdende Christus, hoeven we evenmin verwonderd te zijn dat vervolgde broeders en zusters trouw voor christenen in het Westen bidden. Hun gebed voor ons is dat wij niet in verzoeking komen, gezien alle verleiding die onze cultuur biedt.

Op de Open Doors-dag is de vraag dus niet waarom we in Nederland geen geloofsvervolging kennen. Onze vraag is: Blijven jullie voor ons bidden? Het wapen van het materialisme dat satan in het Westen gebruikt, is gevaarlijker dan het wapen van marteling dat jullie kennen.

Volg Mij

Ga jij voort met Jezus? – Are you going on with Jesus?, is de vraag die de Schotse zendeling Oswald Chambers (1874-1917) voorlegt: ‘Het is waar dat Jezus Christus in onze beproevingen met ons is, maar volgen wij Hem in Zijn beproevingen?’

‘We dragen Zijn naam, maar wandelen we ook met Hem? ‘Van toen af trokken velen van Zijn discipelen zich terug en gingen niet meer met Hem mee.’

(Joh.6:66) De beproevingen van Jezus waren er gedurende Zijn hele leven op aarde en ze gaan door in het leven van de Zoon van God in de Zijnen. Wandelen wij met Jezus in het leven dat we op dit moment leiden?

De weg gaat door Gethsémané, door de stadspoort en verder ‘buiten de legerplaats’ (Hebr.13:13). De weg is eenzaam en gaat verder tot er zelfs geen spoor van een voetstap meer is om te volgen – slechts de stem die zegt: ‘Volg Mij’.’

Uit ‘My Utmost for His Highest’, n.a.v. Lukas 22:28.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen