Nederig calvinisme

Ds. M. Krooneman is predikant van de hervormde streekgemeente Noordhorn-Saaksum.

Een van hen is J.A. (Jeff) Medders. Zijn boekje Humble Calvinism. And if I Know the Five Points, But Have Not Love ... heeft mij positief verrast.

Zoals de ondertitel (een variatie op 1 Korinthe13:1-3) aangeeft, loopt Medders in zijn boek de ‘vijf punten van het calvinisme’ langs, te onthouden aan de hand van het woord TULIP, dat staat voor Total Depravity, Unconditional Election, Limited Atonement, Irresistable Grace, Perseverance of the Saints. Oftewel: de totale verlorenheid van de mens, Gods onvoorwaardelijke verkiezing, een beperkte (dus geen algemene) verzoening, onweerstaanbare (of: onwederstandelijke) genade, en de volharding van de heiligen.

Te vuur en te zwaard

Wat Medders’ boek sterk maakt, is de kwetsbaarheid ervan. Hij geeft toe jarenlang verkeerd te zijn omgegaan met zijn calvinistische overtuiging. Hij had de vijf punten feilloos op een rijtje, maar de liefde ontbrak eraan. Dit is het belangrijkste punt in het boek. Als we het calvinisme goed begrijpen, maakt ons dat ontzettend nederig. Vandaar de titel: Humble Calvinism. Als het calvinisme diep inzicht geeft in onze verlorenheid en als we weten dat het alleen Gods genade is dat we zijn verlost – hoe kan het dan dat calvinisten vaak zo weinig nederig zijn? Ze weten dat al onze gedachten en overtuigingen aangetast zijn door de zonde, maar passen die leer niet toe op hun eigen standpunten. Die verdedigen ze te vuur en te zwaard, met alle mogelijke middelen. In Amerika zal dit er steviger aan toegaan dan onder ons, getuige Medders’ beschrijving. Toch is ook voor ons de vraag: hebben wij de calvinistische leer alleen in ons hoofd – zodat we er andersdenkenden mee om de oren kunnen slaan – of ook in ons hart? Als dat laatste het geval is, dan worden we vanzelf nederig.

Want wie zijn wij dat God ons Zijn genade heeft bewezen? En met die genadige houding benaderen we dan ook ieder ander.

Vaste verzoening

Voor de duidelijkheid, Medders neemt geen afstand van het calvinisme. Ook relativeert hij niet het belang en de rijkdom ervan. Sterker nog, hij maakt ‘de vijf punten’ op een geheel nieuwe manier vruchtbaar voor kerk en theologie vandaag.

Ik kies het middelste leerstuk eruit ter illustratie: beperkte verzoening. Dat is volgens Medders een woord dat weerstand kan oproepen. Beperkte verzoening betekent immers dat de verzoening niet voor eenieder geldt.

Hoewel dit een klassiek gereformeerd standpunt is dat Medders onderschrijft, benadrukt deze term wel vooral het negatieve aspect van de verzoening. Medders munt een betere term: definite atonement, onherroepelijke/vaste verzoening. Dan leggen we niet de nadruk op de beperking (alsof het bloed van Christus niet genoeg zou zijn voor de ander die wij tegenkomen), maar op de zekerheid: Christus heeft niet alleen de mogelijkheid van zalig worden verworven voor iedereen, en de vraag is wat wij er mee doen. Nee, Hij heeft de zaligheid zélf verworven voor ieder mens die door de Vader aan Hem gegeven is. Op een prachtige manier werkt Medders dit uit. Toen Christus aan het kruis hing, leed Hij niet voor een niet nader te omschrijven groepje mensen dat later uit eigen beweging in Hem zou gaan geloven. Christus leed en stierf voor de Zijnen, Zijn schapen, die Hij één voor één bij name kent.

Wat een troost geeft dat aan de gelovige!

N.a.v. J.A. Medders, ‘Humble Calvinism. And If I Know the Five Points But Have Not Love...’, uitg. The Good Book Company; 169 blz.; $9,33 (bestellen via www.amazon.com)

Overdreven

Is er dan helemaal niets op het boekje aan te merken? De Amerikaanse stijl kan soms bevreemdend werken.

Op een nuchtere (calvinistische!) Nederlander komt het soms allemaal wat overdreven over. Maar Medders’ kracht is dat hij zijn behartigenswaardige boodschap écht dichtbij weet te brengen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen