Weggebeelde God

Esther Visser is eindredacteur van De Waarheidsvriend.

‘Het gesprek over hoe God Zich openbaart, over Wie en hoe Hij is, vind ik van groot belang,’ zegt de predikant. ‘Niets is zo cruciaal voor de eer van God en ons persoonlijk heil als een juist beeld van God. We leven in een verwarrende tijd, het is harder nodig dan ooit om je hier op te bezinnen. Een juist godsbeeld is belangrijk, omdat de Heere het waard is dat we Hem kennen zoals Hij is. Er is geen sprake van een goede relatie als je elkaar niet kent. Wanneer je tot geloof komt, kan dit niet zonder het verlangen God te kennen en deze kennis te verdiepen.’

Ds. Van Zetten begint zijn boek met de notie dat ons godsbeeld verstoord is door de zonde.

Op welke manier wordt het godsbeeld vooral in onze tijd verstoord?

‘Het meest aangrijpend wat ik tegenwoordig proef, is wat ik een ‘weggebeelde God’ noem: misschien bestaat Hij, misschien ook niet, maar een rol speelt Hij niet in mijn leven. Om nog maar te zwijgen over de vraag of we de Heere Jezus nodig hebben om voor God te kunnen bestaan. Let wel, ik heb het hier over jongeren in de kerk, niet daarbuiten. Veel van mijn catechisanten denken meer na over de vraag of zij God wel willen hebben dan of God hén wil hebben. Dit is voor mij de secularisatie nabij.

Een tweede zorg is het beeld van de lievige God – wordt God niet zo lief dat we niet meer beseffen dat Hij toornt over de zonde, dat we buiten de Heere Jezus niet voor Hem kunnen bestaan? De noodzaak van verzoening en het wonder hiervan komt dan onder druk te staan.’

N.a.v. Ds. A. Zetten, ‘Mijn beeld van God. Een bijbelse verkenning’ (Artiosreeks), uitg. Groen, Heerenveen; 127 blz.; € 13,95.

Liedcultuur

‘In dit verband vraag ik aandacht voor de liedcultuur. Ik nodig uit om te doordenken of de liederen die we zingen en beluisteren nog wel hetzelfde evenwichtige godsbeeld bezingen als hoe God Zich in de Schrift openbaart. Ik constateer om me heen dat we door de week en op zondag steeds minder psalmen zingen. Komt dat echt alleen omdat we meer direct over onze Heiland willen zingen en niet meer uit de voeten kunnen met de wat verouderde taal en minder eigentijdse melodieën, of zingen we ons graag, wellicht ongemerkt, een ander godsbeeld te binnen? Aan de andere kant stel ik mezelf de kritische vraag: wordt het tijd om aandacht te besteden aan psalmen in eigentijdsere vertaling en/of melodieën? Het beeld van God mag me toch wel wat waard zijn? Wat is me liever: een evenwichtig godsbeeld bij onze jongeren, of mijn gehechtheid aan de oude taal en melodieën van de psalmberijming van 1773?’

Veel van mijn catechisanten denken meer na over de vraag of zij God wel willen hebben, dan of God hén wil hebben

Zijn er eigenschappen van God waarmee u wel eens worstelt?

‘Mijn eerste reactie op deze vraag was: met geen een. Direct daarop dacht ik: met welke niet? Er is veel genade voor nodig om het als zondig, modern mens eens te zijn met God. Als ik in mijn boekje schrijf over Uzza die dood neerviel bij de ark en Ananias en Saffira bij hun geldbuideltje, dan schrijf ik ook voor mezelf, zoals ik altijd preek tegen mezelf. Maar Jona struikelde zelfs over de barmhartigheid van God.

Jona is als een spiegel voor mij. Als we de ernst van de zonde niet inzien door de verlichting met de Heilige Geest, hebben we van alles tegen God.

Persoonlijk ‘worstel’ ik ook met de liefde van God, maar dan in de diepe verwondering dat Hij mij wilde hebben en het met mij uithoudt.’

Welke worstelingen rond God en godsbeeld komt u vooral in uw pastorale praktijk tegen?

‘Bij rand- of buitenkerkelijken kom ik vaak de vraag tegen: ‘Als er een God bestaat, waarom is er dan al dit kwaad in de wereld?’ Trouwe gemeenteleden worstelen vaak met de voorzienigheid van God, juist als er in het eigen leven ziekte of verdriet komt.

Anderen worstelen met de toe-eigening van het heil. Weer anderen lopen vast met de gedachte dat God toornt en straft. Zo’n God kan voor hen niet bestaan. Het ergste is nog als die hele worsteling rond God en godsbeeld ontbreekt. Dat we, al dan niet als kerkmens, zonder Hem leven, in ontkenning van Hem of met het beeld van een lievig iemand van wie je last noch gemak hebt. Die verschillen maken het ook wel lastig om dit in de prediking op een pastorale wijze terug te laten komen. Soms vraagt dit ook om de oude, ontspannen wijsheid voor ogen te houden: Werp het Woord er maar in! God staat voor Zijn eigen beeldvorming in.’

Toorn

Sommige mensen kunnen dus niet uit de voeten met de gedachte dat God toornt. Juist daarom besteedt ds. Van Zetten aandacht aan deze eigenschap van God. Maar, ‘de toorn van God behoort niet tot Zijn wezen. Hij is geen toorn,’ benadrukt de predikant. ‘Al Zijn eigenschappen had Hij al voor Hij de mens schiep en Hij zal ze altijd houden. Maar Zijn toorn ontstond vanwege de val van engelen en mensen. We moeten ervoor oppassen een eenzijdig beeld te schetsen, ook in contact met buitenkerkelijken. Ik ben nu bezig met het voorbereiden van een begrafenis waarbij vooral onkerkelijke mensen aanwezig zullen zijn. Wat ga ik zeggen, wat benadrukken? Dat is een spanningsveld. Ik voel de verleiding om het beeld van God bij te schaven zodat het voor deze mensen behapbaar is. Natuurlijk zoek ik naar een ingang om de boodschap ‘aan de man te brengen’, maar er mag ook iets van radicaliteit zijn.’

Hoe kan er in preken en kerkewerk op een evenwichtige manier aandacht besteed worden aan het godsbeeld?

‘Allereerst door de Schriften te openen. Ik geniet als ik merk dat in mijn gemeenten jongeren en ouderen zich persoonlijk en in het kringwerk willen laten gezeggen door het Woord van God. De autoriteit van de belijdenisgeschriften is niet meer zo vanzelfsprekend; het werkt veel beter om echt terug te gaan naar de Schrift. Daarom kies ik er in het boekje voor niet de belijdenis zelf te laten spreken, maar te doen wat onze belijdenisgeschriften doen: Het Woord aan het woord laten.’

Geestelijke moed

‘Daarnaast moet je oog hebben voor welke aspecten van het godsbeeld in de eigen context aandacht behoeven. Iemands godsbeeld kan vervormd zijn door de opvoeding, door dingen die mis zijn gegaan in iemands leven, door wat je van huis uit mee hebt gekregen. We moeten niet alleen dicht bij de mensen willen staan, maar ook een ‘tegenover’ durven zijn. Ik ben bij het schrijven van dit boekje diep geraakt door wat Mozes tegen Aäron zegt na het maken van het gouden kalf. ‘Wat heeft dit volk je gedaan, dat je zo’n grote zonde over hen gebracht hebt?’ Aaron heeft het volk het beeld van God gegeven dat het zelf wilde. Niet meer en niet minder.

Onze valkuil, althans in ieder geval de mijne, is om te preken wat de mensen graag horen. En dan zegt Mozes: ‘Hoe kun je dit het volk aandoen?’ Je doet niet alleen God maar ook het volk tekort. Er is geestelijke moed voor nodig om richting de gemeenten corrigerend te zijn in het godsbeeld.’

Spiegel

Ds. Van Zetten houdt de lezer een spiegel voor: ‘Welk beeld van God stralen we zelf uit? We kennen God wanneer we met Hem omgaan, met Hem leven, in de Schriften, in de gebeden, in geloof, hoop en liefde. Vertrouwelijk gaat de Heere om met degenen die Hem vrezen. Is dat aan ons te merken?’

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen