Troost ontvangen

Zondag 1, vraag & antwoord 2 (Heidelbergse Catechismus)

Ds. H.J. Lam is predikant van de hervormde gemeente te Werkendam.

Vraag en antwoord 2 helpen ons aan boord. Vandaar: ‘Wat moet je weten?’ Dat weten is van belang. Niet voor niets zegt Paulus ‘Ik weet Wie ik geloofd heb’ en draagt hij ons op ons te verdiepen in ‘de gezonde woorden van Christus’. Gevoelens of een paar weetjes over het geloof doen ons het koninkrijk der hemelen niet binnengaan.

Drie dingen

Daarom: wat moet u weten? Het antwoord is bekend: drie dingen, drie ‘stukken’ Drie, niet meer, niet minder. Geen twintig, geen honderd, maar drie. De catechismus verlangt geen zee van geleerdheid. Het zijn de drie stukken van ellende, verlossing en dankbaarheid. De Heidelberger is er beroemd om. Ze zijn terug te vinden in ons doop- en avondmaal-formulier. We kunnen ze aanwijzen in ons leven, al ligt dat bij de één helderder dan bij de ander. De Schrift zelf is er vol van. We komen het tegen bij de indeling van de Romeinenbrief, bij Psalm 116 en 130. We zien het bij de vrouw die Jezus’ voeten zalfde en bij de jongste zoon in de gelijkenis.

Het eerste dat we dienen te weten, is hoe groot onze zonde en ellende zijn. Dus niet dat ze groot zijn. Dat weten en ervaren we doorgaans wel, als we het tenminste niet verdringen. Het gaat om het ‘hóé groot’, zodat we niet denken: het valt wel mee. Al het negatieve in ons leven heeft immers Gods toorn opgeroepen, Zijn schepping geruïneerd en Christus’ bloed gekost. Zo erg is het. Het deed Anselmus, de grote middeleeuwse theoloog, verzuchten: ‘We hebben nog niet ten volle begrepen hoe zwaar het gewicht van de zonde is.’ Daarom vouwen we onze handen en bidden: ‘Heere, leer mij zien wie ik ben in Uw heilige ogen.’ We leren nooit beter onze zonde kennen dan in de verborgen omgang met God.

Verlossing

Om aan boord van de Consolatio te komen moeten we ook leren ‘hoe ik van al mijn zonde en ellende verlost word’. Dat hoeven we niet zelf te bedenken.

God laat het ons weten. Gelukkig maar. Anders kwamen we niet verder dan de farizeeër uit de gelijkenis, die zijn prestaties op elkaar stapelde, ermee naar de tempel ging en zei: ‘O God, ik dank U.’ Of we komen aandragen met ons gemis aan verdiensten, wat we ook als een verdienste zien.

Aan de tollenaar, die ergens achter een pilaar staat, lopen we voorbij, terwijl we juist van hem kunnen leren hoe we van onze zonde en ellende verlost worden. Heel eenvoudig: door de bede ‘O God, wees mij zondaar genadig’.

De Heidelberger leert ons van alles over dat ‘hoe’.

Dat doet hij door de namen van Jezus te spellen en ons te vragen: wat nut je de geboorte van Christus? En Zijn kruis? En Zijn graf? En Zijn opstanding? En Zijn hemelvaart? En Zijn zitten aan Gods rechterhand? En Zijn wederkomst? Zo werkt de Heilige Geest in ons de zekere kennis en het vaste vertrouwen en delen we in de verlossing.

De catechismus verlangt geen zee van geleerdheid

Gehoorzaam

Ten slotte leren we hoe we God voor onze verlossing dankbaar zijn. Aan boord van de Consolatio willen we gehoorzame matrozen zijn, die doen wat hun wordt opgedragen en die zich er niet met een minimum van afmaken. Integendeel, we bidden om handen, trouw en vaardig tot Gods werk, om voeten op de wegen van Gods wet. Met het oog daarop behandelt de catechismus straks de Tien Geboden. En in navolging van onze Meester leert hij ons bidden, als het voornaamste stuk van de dankbaarheid. Als extra uiting, oefening in het kader van het ‘ten derde’ is er Dankdag.

Zo, aan de hand van de drie stukken, gaan we scheep op de Consolatio, met de kruisvlag hoog in top. Zo varen we naar de ‘haven der behoudenis’, terwijl de Heiland het roer in handen heeft.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen