De heiliging van de Naam Jezus

Eerder schreven we in deze kolommen over de heiliging van de Naam. Ons past eerbied wanneer we Gods Naam gebruiken. Ons past terughoudendheid in het gebruik van de Naam. Van zondag tot zondag horen we in de gemeente de wet lezen. 'Toen sprajk God al deze woorden'. Het aanhoren van de wet is ons toevertrouwd geworden. We beseffen vaak te weinig dat het gaat om de heilige wet des Heeren en dat het God is Die spreekt: gij zult en gij zult niet.
Het zou goed zijn als 's zondags, voorafgaand aan de wetslezing, eens Exodus 19 gelezen zou worden. Als we zien hoe het volk. oest inwachten de komst van de Heere op de berg, dan beseffen we hoe het om een heilige zaak ging. Het volk moest zich heiligen, moest de klederen wassen. Men mocht de berg niet aanraken. Ieder, die de berg wel aanraakte, zou zeker gedood worden. En als de Heere dan komt op de Sinaï dan beeft de berg, dan is er sprake van vuur en rook. Een indrukwekkend gebeuren! Wie ooir de berg Sinaï beklimt en dan aan de voet van de berg Exodus 19 leest beseft wat daar in de geschiedenis heeft plaats gevonden. Indrukwekkend. 'Uw Naam worde geheiligd', zo luidt de bede in het Onze Vader. Jezus Zelf heeft ons die bede leren spellen. Van God kunnen en mogen daarom ook geen 'gesneden beelden' worden gemaakt. Waar God zich openbaart is geen gestalte, daar zijn alleen maar tekenen: vuur, rook, beving, storm, hoewel ook het suizen van een zachte stilte. Daarom is het heiligen van de Naam ten diepste de heiliging van God Zelf. Op andere wijze dan langs de weg van de heiliging van de Naam is de God Israëls niet te vrezen en te eren.

De Naam Jezus
Met de Naam Jezus mogen we intussen niet anders omgaan dan met de Naam van de heilige, drieënige God. Ook Zijn Naam worde geheiligd. Weliswaar heeft God Zich in de vleeswording van het Woord dusdanig geopenbaard, dat de eeuwige Zoon van God ook Zoon des mensen werd, zodat alles aan Hem tastbaar en afbeeldbaar werd. Maar Hij was – om een woord van drs. K. Exalto te gebruiken – hoewel hij écht mens was geen gewóón mens. In de tweeheid God-mens is Jezus dan ook nooit af te beelden. De afbeelding komt niet verder dan de menselijke gestalte. Elke afbeelding is daarom ten dele. Niet zodra echter gaan wij aan het beeld toevoegen een afbeelding in de zonde, of we zijn bezig Christus te ont-heiligen.

De lezer begrijpt dat ik nu toch weer een keer terug ben bij de geruchtmakende film over Jezus. In alle toonaarden is door kerkelijke spraakmakers gezegd: de Jezus, die in de film getoond wordt, is Jezud niet. Dat zal wáár wezen. Maar de man, die in de film getoond wordt, draagt wél de Naam Jezus. Welnu, dan zeggen we: Uw Naam, dus ook die van Jezus, worde geheiligd.
We behoeven er niet te veel woorden aan te verspillen om te zeggen dat er in de loop van de tijd talloze Jezusbeelden zijn ontworpen, die voor het forum van de Schriften geen 'naam' mogen hebben. Dat is zelfs het riskante als we Jezus toch in afbeeldingen gaan illustreren.
We zien óf een zoetelijke Jezus en niet de man die de tafels van de wisselaren omkeert.
Of een romantische Jezus en niet Degene Die het hooft buigt en de geest geeft.
Of een heldhaftige Jezus en niet Degene, Die uitroept dat Hij dorst heeft.
Of een zielige Jezus en niet Degene, Die zegt alle macht te hebben in hemel en op aarde. De totale Jezus blijft verborgen. Geen camera heeft Hem voor ons vast gelegd.
Feit is dat Jezus een aardse gestalte had. Maar uiteindelijk was het zo dat Hij door gesloten deuren kwam, voor het oog van Zijn jongeren opvoer en zo de Verborgene werd, hoewel Hij ook naar Zijn menselijke natuur ter rechterhand Gods is en voor ons bidt. Maar hét beeld, dat we toch van Hem hebben – en dat is het beeld dat ons in de Schriften door de inspiratie van de Heilige Geest is geopenbaard – is er een van de mens zonder zonde. Echt mens, geen gewoon mens.

Tegengestelde stemmen
In Woord en Dienst, het orgaan voor hervomde ambtsdragers, schreef ds. L. de Liefde een artikel over de film. Hij is één dergenen, die destijds de uitnodiging van het Algemeen Dagblad aanvaardde en een voorvertoning van de film meemaakte. Hij stelt, dat wat anderen van Jezus zeggen verschrikkelijke onzin kan zijn maar het is géén Godslastering. 'Lastering van de Heer kan (…) alleen door diegene, die Hem als Heer heeft beleden'. Merkwaardig, en voor mij onaanvaardbaar is dan de motivatie van De Liefde: 'dat Jezus de Heer is, bewijzen wij niet uit wat van Hem geschreven is in de Evangeliën maar vanuit de Geest Die ons daarvan overtuigt.'
Als ik De Liefde goed begrijp wil hij zeggen: Jezus wordt als Heere alleen in het geloof beleden. Het Evangelie zelf is geen 'bewijs' voor het feit dat Jezus Heere is. Me dunkt, dat zo echter de objectieve grond, het geloof in Gods Openbaring, onder onze voeten wordt weggehaald en wordt prijsgegeven aan een subjectieve benadering. Deze zogenáámd geestelijke benadering doet in feite afbreuk aan de belijdenis dat Jezus echt mens was en dan zonder zonde.
Ik zou niet weten wat zonde was als de wet mij niet vertelde wat zonde ís. Ik zou niet weten dat Jezus géén zonde had als het Evangelie mij niet meldde dat Jezus mens was zónder zonde. De Liefde speelt op een ontoelaatbare wijze de Geest en het Evangelie tegen elkaar uit. Hoezeer het ookwaar is dat de Geest mij van de waarheid van het evangelie overtuigt, het Evangelie Zelf ís de waarheid, al zou niemand het geloven.

Dan kan ik mij heel wat beter vinden in wat prof. dr. A. Th. van Deursen schreef in de NRC. Mr. Asscher had in zijn uitspraak over het kort geding, dat tegen de film werd aangespannen, gezegd dat de visie die de filmmaker in zijn film over Jezus ontwikkelt níet Godslasterlijk is, 'hoezeer de film ook op onderdelen afwijkt van de tekst van de Bijbel'. Wie de opvatting is toegedaan dat de Bijbel alleen maar 'een gewoon boek van hoge ouderdom' is komt tot zo'n uitspraak. Maar de klagers in het kort geding geloofden – aldus nog steeds Van Deursen – dat in het Nieuwe Testament niet een mens aan het woord is maar God Zelf. Ik citeer nu letterlijk:
'Van tweeën één: of een rechter zegt dat de justitie niet kan oordelen over het goddelijk karakter van het Nieuwe Testament en daarom ook niet bevoegd is uit te maken of een bepaalde visie op Jezus in die mateafwijkt van het Nieuwe Testament, dat ze als Godslasterlijk betiteld kan worden. Of de rechter verklaart zich bereid de bewuste visie te toetsen aan de Bijbel; maar dat heeft alleen zin als je ervan uitgaat dat de Bijbel meer is dan een gewone historische bron. Dat Scorceses film in dat laatste geval Godslasterlijk is, valt nauwelijks te betwijfelen'.
Smalende Godslastering, zo concludeert hij dan, is in Nederland verboden. Er is alleen geen enkele rechter meer te vinden, die bereid is een veroordeling daarvan uit te spreken. De rechter van vandaag wil de publieke opinie niet trotseren. In de onderhavige geval is de rechter dan ook niet tot ernstige toetsing van de film overgegaan.

Geen andere Naam
We kennen onder de hemel geen andere Naam tot zaligheid gegeven dan de Naam Jezus. Deze Naam wordt ons op elke bladzijde van het Evangelie gespeld. Die Naam is belangrijker dan onze naam. De Heilige Geest leert ons ook geen andere Naam spellen en geen andere Persoon liefhebben dan die van Jezus. Als het erop aankomt mag men van christenen en van Joden nog zeggen wat men wil, maar van die Naam blijve men af.
De Naam van de God van Israël lasteren is erger dan het volk Israël smeden, hoe verfoeilijk antisemitisme ook is.
De Naam van Jezus smaden is smadelijker dan christenen bespotten of belachelijk maken, al behoort dit laatste in onze tijd steeds meer tot de bon ton, de 'goede toon'.
In de Hebreënbrief staat uitdrukkelijk dat wij geen Hogepriester hebben, Die niet kan medelijden hebben met onze zwakheden: Die in alle dingen gelijk als wij is verzocht geweest, 'doch zonder zonde'. Wie dit Jezusbeeld uit de Eerste en Hoogste Hand en Mond niet aanvaarden wil blijve met zijn handen van Jezus af. Het beeld, dat hij of zij anders ontwerpt, is een bezoedeld beeld. En omdat het Gods Zoon betreft zeggen we dan: Godslasterlijk.
Als een rechter niet bereid is om het getuigenis van de Schrift aangaande Jezus en Jezus' Zelfgetuigenis te aanvaarden houde hij ook liever zijn handen af van Jezus. Nu heeft hij gezegd: niet Godslasterlijk en dat is óók een uitspraak.

Men kan Naam en persoon niet van elkaar scheiden. Wanneer in onze samenleving een nieuwe organisatie zich met dezelfde naam tooit als een reeds bestaande dan moet soms op grond van een rechterlijke uitspraak een andere naam worden gezocht.
Wanneer vandaag, om een ander voorbeeld te noemen, een organisatie zich met de naam van Hitler zou tooien, dan zegt niemand: dit is Hitler niet. Dan wordt de naam direct in verband gebracht met die demonische mens, die in onze twintigste eeuw zoveel gewelddaden aanrichtte.
Een film, die de pretentie heeft over Jezus te gaan, is een film over Jezus. En als het dan de échte Jezus niet is, maar een Jezus, die aan het brein van een boekschrijver en filmmaker is ontsproten, dan is dat ontheiliging van de Naam Jezus. Dan is het te mager als ds. L. de Liefde schrijft dat wat anderen van Hem zeggen 'verschrikkelijke onzin' kan zijn, zonder dat het daarmee Godslasterlijk is. Ieder, christen en niet-christen, kan in de heilige bladen van het Evangelie lezen wie Jezus is. De Evangeliewoorden zijn door de Heilige Geest te boek gesteld. En de Heilige Geest openbaart mij geen andere Jezus van Die, waarover geschreven is. Als niet-christenen aan deze Jezus geen boodschap hebben laten ze Hem dan ook niet willen uitbeelden.
En als christenen, vanuit een waarachtig geloof is Hem zeggen: dit is Godslastering, dan ís het Godslastering. De christen heeft dan het laatste woord en niet de rechter. Alleen de christen kan dat beoordelen en niet een 'neutrale' rechter.

Rumoer
Het rumoer rondom de Jezusfilm verstomt. In Nederland schijnt de film weinig belangstelling te hebben. Toch hebben we uit wat gepasseerd is weer één en ander geleerd. We zijn met de neus op de harde feiten gedrukt, namelijk dat christelijk Nederland in tweeën vals als het gaat om de reactie op de film. Het is echter van tweeën een: of de Jezus van het Evangelie of géén Jezus. Wie Hem liefheeft heeft Hem lief, omdat Hij ons eerst heeft lief gehad.
Het heiligen van de Naam betekent echter niet alleen – aldus de Heidelberger – dat de Naam 'om onzentwil niet gelasterd wordt' maar ook dat deze 'geëerd en geprezen wordt'. Dat brengt de boodschap dichtbij onszelf. Wordt de Naam van Jezus om onzentwil geëerd en geprezen? Als het christendom geen positieve uitstraling van Jezus heeft (ook in de navolging) dan is minstens zo ernstig, dan dat Hij door Scorcese en allen, die gemene zaak met hem maken, gesmaad wordt.
We zijn met onze neus gedrukt op de noodzaak om het beeld van het Evangelie aangaande Jezus door te geven. Geen beeld van Jezus zoals wij hem ervaren, maar van Jezus Die ons is geopenbaard in het Evangelie en Die wij als zodanig belijden. Het beeld van een echt mens Die desalnietemin waarachtig God was. Zo kan Hij medelijden hebben met onze zwakheden. En tenslotte lezen we in het Handelingenboek, dat Petrus, vervuld met de Geest, zegt: 'Want in der waarheid zijn vergaderd tegen Uw heilig Kind Jezus, Welken Gij gezalfd hebt, beiden Herodes en Pontius Pilatus, met de heidenen en de volken Israëls.'
Ook vandaag worden Pilatus en Herodes vrienden. Ook vandaag spannen heidenen en Joden samen als het gaat om het heilig Kind Jezus.
Maar… Die in de hemel woont zal lachen. Christus zal eenmaal allen aan Zijn voeten onderwerpen, of men nu goedschiks of kwaadschiks buigen zal. Zijn Naam zal geheiligd worden.

v. d. G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen