Wulfert Floors visie op de veeziekte

De angst voor de besmettelijke veeziekten heeft ons land in de greep. Duizenden koeien, geiten, schapen en varkens worden uit voorzorg afgemaakt om mond- en klauwzeer en de gekkekoeienziekte de baas te kunnen blijven. Maar dat is niet alleen een verschijnsel van onze tijd. In de tijd van de oefenaar Wulfert Floor werden deze maatregelen ook al ter hand genomen. Wulfert Floor werd in 1818 in Driebergen geboren. Hij groeide op in een agrarisch gezin. Als jongen werkte hij bij zijn vader op de boerderij. Na zijn trouwen in 1833 runde hij zelf een boerderij in Driebergen. Daarom wordt hij ook wel de landbouwer van Driebergen genoemd. In zijn vrije tijd oefende hij. Onder oefenen wordt verstaan: zonder ambt een godsdienstige bijeenkomst leiden, met de bedoeling de samengekomen mensen te stichten, te vermanen en te vertroosten. Voor deze bijeenkomsten bereidde hij zich terdege voor. Al zijn oefeningen schreef hij geheel o f gedeeltelijk uit. Velen van zijn handgeschreven oefeningen zijn nog bewaard gebleven. Maar ook notities die hij maakte over het weer, de prijsnoteringen van die tijd, de gebeurtenissen die in de wereld plaatsvonden en gegevens over de veeziekten van zijn tijd. In dit artikel gaat het mij er nu om, hoe Wulfert Floors visie was ten aanzien van de veeziekte. En dan gaat het niet over de gekkekoeienziekte o f mond- en klauwzeer. Deze ziekten heersten niet in Wulfert Floors tijd. In zijn tijd was het de veepest. Deze ziekte was in september 1865 in de provincie Zuid-Holland uitgebro2 0 8 ken. Zij verspreidde zich zeer snel over het gehele land. Met de jaarwisseling 1866 -1867 stond het aantal gedode runderen al op 84.372. In de maand maart van het jaar 1867 heeft Wulfert Floor van de runderpest een gespecificeerd overzicht in zijn notitieboek gemaakt over de provincies Gelderland, Utrecht, Noord- en Zuid-Holland en Noord Brabant. Het berekende aantal afgemaakte en gedode runderen bedraagt dan volgens hem 105.203. En nog is deze ziekte niet bedwongen. Ze zet zich in alle hevigheid voort. Bij het uitbreken van de veepest probeerde de overheid er alles aan te doen om deze ziekte uit te bannen. De eerste maatregel van de overheid was om de veemarkten te sluiten. Vervolgens werd al het besmette vee afgemaakt, gezond o f ziek. Van dit afmaken geeft Wulfert Floor het volgende verslag: 'Op veele plaatsen waar de pest komt, wordt op bevel der overheid al het vee, ziek en gezond dood gemaakt, tot de kippen en eenden, honden en katten toe. Deze gruwelijke maatregel veroorzaakt op vele plaatsen ongenoegen en opstand van de boeren tegen de overheid, zelfs tot vegten toe. Krijgsvolk moet er aan te pas komen om de boeren te bedwingen en de rust te bewaren'. Hoewel de veepest zijn bedrijf is voorbij gegaan, heeft deze zaak hem niet onbewogen gelaten. Hij leefde intens met de getroffen boeren mee en hij legde het in het gebed voor de Heere neer. Met de overheidsmaatregelen om het gezonde besmette vee met het zieke vee af te maken kon hij zich niet verenigen. Dat blijkt duidelijk uit de volgende aantekening van zijn notitieboek: 'Er sterven dagelijks zeer veel koeijen; ook wordt het ellendige moorden met het arme vee dagelijks voortgezet. Onze overheid is met een jammerlijke blindheid geslagen, niet ongelijk aan de blindheid van Sodoms inwoners toen zij de deur van Lots huis niet konden vinden'. Hij heeft er alles aangedaan om het afmaken van vee tegen te gaan. Zelfs heeft hij een smeekschrift ondertekend door vele personen opgestuurd naar koning Willem III 'om nog de wrede plannen dier goddeloze mannen verijdeld te krijgen'. Maar deze wijze van protest heeft weinig indruk gemaakt in Den Haag. Het Tweede-Kamerlid Goldstein bleef bij zijn mening: 'wij moeten de plaag uitroeijen met de bijl en met de beurs'. De overheid bleef doorgaan met het afmaken van zowel gezond- als ziek vee, zodat in april 1867 zich het volgende voorval voordeed: 'Te Schoonderwoerd zijn twaalf koeijen vermoord, en te gelijk ook drie menschen doodgeschoten die er bij stonden te kijken, en die op last van de Schout niet hebben willen vertrekken; een vierde is door den arm geschoten. O gruwel! De menschen deden niets, en hadden ook geen wapenen, o f stokken, en toch is hun onschuldig bloed vergoten, en zijn ze tegelijk met de beesten, o f nog voor de beesten vermoord.' Wulfert Floor was van mening, dat de veepest een gevolg was van onze eigen schuld. Wij hebben ons land verontreinigd met onze eigen boosheden. (Gegevens uit Wulfert Floors oefeningen en notitieboeken. Een aantal van deze gegevens heeft wijlen ds. J. T. , Doornenbal ook verwerkt in het Gereformeerd Weekblad 15 maart 1947, 48e jaargang, no. 11, pag. 87.) J . M ULDER , N JJKERKERVEE N Eind 2000 bestond de Hervormd-Gereformeerdejeugdbond gojaar. Al eerder werd daaraan aandacht besteed in dit blad. Ondergetekende is al 45 jaar betrokken bij de HGJB. Precies de helft dus van de bestaanstijd. Van deze 45 jaar zijn er 35 beroepshalve. In het kader van het HGJB-jubileum en ook tegelijk met de Operatie Rugzak worden in 4 a 5 korte artikelen herinneringen opgehaald. Vanzelfsprekend worden daarbij de lijnen doorgetrokken naar het heden. Niet alleen uit de oude doos dus! AJT Kadercursus Als jong bestuurslid van de plaatselijke jeugdvereniging 'Immanuèl' ging ik - aangemoedigd door onze actieve voorzitter - mee naar een kadercursus die in een dorp, 20 kilometer verderop, werd gehouden. Ik ging, samen met nog een bestuurslid. Op de jiets. Winter 1959. Mannen en jongens Aan belangstelling ontbrak het niet. Ik schat dat er zo'n 60 a 70 bestuurders van verenigingen bij elkaar waren. Allemaal mannen en jongens. Daar was niemand verbaasd over, want de cursus was nu eenmaal opgezet vanuit de Jongelingsbond (voluit: Hervormde Bond van Jongelingsverenigingen op Gereformeerden Grondslag) en duidelijk bestemd voor jongelingen! De avond stond onder leiding van een hoofdbestuurslid van genoemde bond. Deze man hield, na Schriftlrezing en gebed, een inleiding over 'Waarom en hoe behandelen we maatschappelijke o

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen