Lichaam van Christus

Als geen andere nieuwtestamentische schrijver heeft de apostel Paulus nagedacht over wat het betekent om kerk te zijn. De uitdagende en weerbarstige praktijk van de gemeenten die hij wilde dienen, dwong hem daar ook toe. Naast andere namen en beelden gebruikt Paulus in zijn brieven verschillende keren het beeld van het lichaam. Veel christenen denken dan gelijk aan de band tussen christenen onderling. Samen mogen we het lichaam van Christus zijn. Een rijk beeld dat wijst op eenheid in verscheidenheid, op dat we op elkaar aangewezen zijn, en op het belang van oog hebben voor zwakke leden van het lichaam.

Band met Christus

Toch gaat het bij het beeld van het lichaam allereerst om de band met Christus zelf. De Zoon van God is uit de hemel naar ons toegekomen en heeft onze menselijke natuur en daarmee ook ons menselijke lichaam aangenomen. En nu noemt Hij (door zijn apostel Paulus) de gemeente zelfs Zijn lichaam. Dat is geen voortzetting van de incarnatie, maar wijst wel op een zeer nauwe verbinding. Het volk van God is nu zelfs lichaam van Christus geworden: een volk door het geloof innig verbonden met Gods eigen Zoon, die een van ons werd.

Vanaf Christus’ komst kunnen we ook niet meer achter Hem terug of buiten Hem om over God spreken. Hij is de Weg, de Waarheid en het Leven, niemand komt tot de Vader dan door Hem (Joh. 14:6). Je kunt niet bij God en bij Zijn volk horen zonder geloof in de Heere Jezus.

Beste plek

Van Zijn lichaam is Christus het Hoofd. Hij is het leven, de kracht, de Heere van Zijn gemeente, Zijn kerk. Of zoals Paulus het zo prachtig zegt in Efeze 5:23: ‘Hij is de Behouder van het Lichaam’. Dat maakt de kerk tot de beste plek op aarde. Hier ontmoeten we Christus, even echt als mensen Hem tijdens Zijn rondwandeling op aarde konden ontmoeten. Hier worden we gezegend met geestelijke zegeningen voor dit en het eeuwige leven. Bij de kerk moeten we dan vooral denken aan een plaatselijke gemeente. In haar samenkomsten en gemeenteleven hebben we niet alleen te maken met christenen die samen een gemeenschap vormen, maar meer nog met Christus zelf.

Concreet en tastbaar

Gereformeerde theologen maken in navolging van Augustinus onderscheid tussen de onzichtbare en de zichtbare kerk. Gods kerk heeft een verborgen en geestelijke kant die zich aan ons zicht onttrekt. Maar het Bijbelse beeld van het lichaam herinnert ons eraan dat we die onzichtbare kant nooit mogen losmaken van de zichtbare gestalte van de kerk. ‘Christus’ lichaam neemt plek in op de aarde’, zei de Duitse theoloog Dietrich Bonhoeffer treffend. In een kerkgebouw, een teken en belofte van Christus’ zegenrijke aanwezigheid. Maar meer nog in het leven van de kerkgemeenschap. ‘Want waar twee of drie in Mijn Naam bijeengekomen zijn, daar ben Ik in hun midden’, zegt Christus (Matt. 18:20). Alsof we Hem kunnen aanraken!

Nieuw leven

In dat komen bij Christus en omgaan met Hem gaat het niet alleen om vergeving en thuiskomen, zoals de verloren zoon door zijn vader werd ontvangen, omhelst en gekust, maar ook om bekering en vernieuwing.

Veel theologen verbinden het lichaam van Christus als beeld voor de kerk vooral met de incarnatie, maar ongetwijfeld heeft Paulus bij dit beeld ook gedacht aan Pasen. De Engelse theoloog J.I. Packer schrijft prikkelend: ‘Als we ons door de Schrift laten leiden, moeten we de kerk niet de voortzetting van de incarnatie noemen, maar de voortzetting van de opstanding!’ Jezus leeft en ik met Hem, en dat gebeurt vooral in de kerk.

Als hervormd-gereformeerden citeren we graag de woorden van dr. J. Koopmans: ‘De kerk is de plaats waar Christus met zondaren wil samenwonen’. Ze herinneren aan een beeld van Augustinus. De kerk is een ziekenhuis en dan geen keurig academisch ziekenhuis, maar een veldhospitaal. Midden in deze zondige, gebroken en verloren wereld. En wat een wonder dat de Heere Jezus ons wil ontvangen en bij Zich wil hebben. Wat een wonder dat er een kerk is waar we zomaar bij mogen horen, dat we bij Christus mogen horen!

Maar Hij laat ons niet zoals we zijn. Hij geneest ons ook, in een levenslang bekeringsproces van sterven en opstaan. Je kunt niet met de Heere Jezus verbonden zijn en hetzelfde blijven. Dat is Zijn eer als Behouder en Hoofd van Zijn lichaam. Om het met Calvijn te zeggen: een gelovige ontvangt van de Heere Jezus een tweevoudige genade: vergeving en een nieuw leven.

Bruid

Calvijn trekt deze lijnen ook door in zijn visie op de kerk. Ik denk bijvoorbeeld aan zijn grote aandacht voor het opzicht over leer en leven door de kerkenraad en voor de Tien Geboden als leefregel voor het leven met God. Calvijn was ervan overtuigd dat de eredienst strikt ‘Bijbels’ moet zijn en dat we God alleen mogen dienen op een manier die Hij Zelf heeft voorgeschreven. Dat heeft ook te maken met dit accent op een heilige kerk, het lichaam van de Opgestane Heere Jezus.

Calvijn was er diep van doordrongen dat wij mensen geen heilige kerk bouwen of in stand houden, ook de beste en grootste gelovigen niet. Dat is Christus’ werk. Hij heeft Zich voor Zijn gemeente gegeven opdat Hij haar zou heiligen en in heerlijkheid voor Zich zou plaatsen, heilig en smetteloos (Ef. 5:25-27). Daar is Hij mee bezig en blijft Hij mee bezig. Totdat Hij terugkomt en Zijn werk helemaal afmaakt en Zijn kerk, Zijn bruid, zal stralen in heerlijkheid. Daar mogen we ons gelovig aan vastklampen, dwars tegen alle onheiligheid in onze gemeente en ons eigen leven in. Ik gelóóf een heilige, algemene, christelijke kerk… het lichaam van Chrístus.

Jaarthema

1. De kerk is van God

2. Volk van God

3. Lichaam van Christus

4. Tempel van de Heilige Geest

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen