Indringend en pastoraal
Waarom bisschop Ryle 125 jaar na zijn dood nog aanspreekt (2, slot: zijn werk)
Het werk van de Anglicaanse bisschop J.C. Ryle wordt 125 jaar na zijn overlijden nog volop gelezen, niet alleen in de Engelstalige wereld maar ook in Nederland. Wat maakt zijn geschriften blijvend relevant?
Bij Ryle staat en grondige kennis van de geloofsleer centraal. In Het hart van het christelijk geloof (Old Paths) behandelt hij enkele kernbegrippen uit de Bijbel die te maken hebben met de toepassing van het heil, zoals wedergeboorte, bekering, geloof, vergeving en volharding. Wat zijn benadering bijzonder maakt, is dat hij deze thema’s niet alleen theologisch uitlegt, maar ook indringend en pastoraal de noodzaak ervan onderstreept. Hiermee gaat hij in het spoor van de puriteinen en van de opwekkingspredikers uit de eeuwen voor hem. Ook zij legden nadruk op levensvernieuwing en oprecht christen-zijn.
Dit accent heeft te maken met Ryle’s eigen context. Binnen de brede Anglicaanse volkskerk konden velen het Evangelie horen, maar lang niet iedereen was er hartelijk en toegewijd op betrokken.
Bovendien kon de doopliturgie de indruk wekken dat geestelijke vernieuwing samenvalt met de doop, zonder dat wedergeboorte en bekering nodig zijn. Ryle keerde zich ook tegen de groeiende invloed van een liturgisch georiënteerde stroming, die zich sterk richtte op het rooms-katholicisme. Hij vreesde dat hierdoor de noodzaak van persoonlijke vernieuwing in het gedrang kwam en voelde zich geroepen om hiervoor op te komen. Zijn geschriften brengen dan ook herhaaldelijk een krachtig appel tot levensverandering, terwijl hij ook stilstaat bij het onderscheid tussen het echte geloof en allerlei vormen van namaak.
Deze noties hebben ook voor ons betekenis. Als de noodzaak van bekering en geestelijke vernieuwing vervaagt, kunnen we dan verwachten dat jongeren en ouderen geestelijk veranderen? Het is ook goed om helder te maken waarin het Bijbelse geloof verschilt van oppervlakkige of valse vormen daarvan. Hoewel Ryle bepaalde accenten legt, vervalt hij niet in eenzijdigheid. In Het hart van het christelijk geloof behandelt hij ook de reddende kracht van Christus en over de onvoorwaardelijke uitnodiging aan iedereen om tot Hem te komen.
Leven uit genade
Ryle beperkt zich niet tot het begin van het geloof. In Heiligmaking (Holiness) stelt hij verschillende aspecten van het leven met God aan de orde. De kern van zijn boodschap is dat christen-zijn niet allereerst gaat over wat je doet, maar over wie je bent. Als christen ben je een zondaar die leeft uit genade.
Dat Ryle groeiende zondekennis als eerste kenmerk van een heilig leven ziet, is opnieuw in relatie tot zijn eigen context te zien. Hij maakte de opkomst mee van een heiligheidsbeweging, met name rond de Keswick-bijeenkomsten, die een hoge opvatting van het christenleven uitdroeg. Thema’s als geestelijke groei, vervulling met de Heilige Geest en overwinning op de zonde kregen hier veel aandacht. Ryle erkent dat er groei in het geloofsleven is, maar hij waarschuwt ervoor dat begrippen als schuldbesef, verootmoediging en kennis van de rechtvaardiging gepasseerde stations worden. Hij benadrukt juist de blijvende afhankelijkheid van Gods genade. Ook hier kunnen we vandaag van leren. Het is Bijbels om aandacht te hebben voor geestelijke groei, het volgen van Jezus en het getuige van het geloof. Toch functioneren deze aspecten pas als ze je niet op jezelf terugwerpen, maar samengaan met nederigheid, verwondering over Gods genade en afhankelijkheid van de Heilige Geest.
Elke dag Bijbellezen
Het gaat Ryle ook om de levende omgang met God, die hij aanduidt als vroomheid. Deze vroomheid komt duidelijk naar voren in Heiligmaking, maar ook in Christen-zijn in het dagelijks leven. Hij gaat speciaal in op het dagelijkse Bijbellezen, waarbij Ryle benadrukt dat het regelmatig lezen van de Bijbel essentieel is voor het geloofsleven. Wie echt gelooft dat de Bijbel het Woord van God is, zal er elke dag uit willen lezen.
Ryle’s verlangen om de persoonlijke omgang met de Schrift te stimuleren, zien we in zijn pastorale uitleg van de evangeliën. Het is een geestelijke verrijking om een evangelie aan de hand van Ryle’s uitleg door te lezen. Hij focust hier op de heilskennis van Christus als de Zoon van God en de Verlosser. Ook besteedt hij in Christen-zijn in het dagelijks leven aandacht aan het gebed en stelt hij dat regelmatig gebed een wezenlijk kenmerk is voor het christenleven. Hij waarschuwt indringend dat slordigheid en oppervlakkigheid hierin tekenen van geestelijk verval zijn.
Van Ryle kunnen we leren dat vroomheid de geestelijke motor is van zowel het christenleven als van de kerk. Trouw en betrokken Bijbellezen, in combinatie met het dagelijks gebed, is daarbij onmisbaar. Zonder deze worteling in de genade en de persoonlijke omgang met Christus kun je druk zijn met veel zaken, maar ontbreekt de echte godsvrucht.
Wezenlijke noties
In Knopen losgemaakt (Knots Untied) maakt Ryle helder wat hij ziet als de kern van een gezond kerkelijk leven. Ten eerste benadrukt hij een gedegen kennis van de gereformeerde leer. Ambtsdragers hebben de taak om de gemeente te leiden in het vasthouden aan zowel de gezonde leer als een oprecht gelovige levenspraktijk. Daarnaast wijst hij op het belang van een zondagsviering die in het teken staat van de kerkdiensten en de concentratie op God.
In zijn toespraken als bisschop van de Anglicaanse Kerk (Charges and Addresses) bepleit hij het gereformeerde karakter van de Anglicaanse Kerk. Volgens hem moeten leer, geloofsbeleving en kerkelijke praktijk doordrongen zijn van het geloof in de strikte betrouwbaarheid van de Bijbel.
Deze punten zijn stuk voor stuk ook vandaag van groot belang. Hoe staat het met onze kennis van de bijbels-reformatorische leer?
En met de leerdiensten? Hoe beleven we de zondag en de kerkdiensten? Wat zegt het over onze geestelijke gesteldheid als de betrokkenheid op de tweede kerkdienst afneemt?
Een laatste punt wat dit betreft is dat Ryle zijn plaats in de Anglicaanse Kerk innam toen hij werd geroepen tot de verantwoordelijke positie van bisschop. Dat was geen gemakkelijke taak, maar hij voelde zich verantwoordelijk voor de hele kerk. Soms word je in een brede kerk op een moeilijke plaats geroepen, maar juist dan kun je van betekenis zijn voor het geheel.
Sociaal bewogen
Ryle’s traktaten laten zien dat hij oog had voor mensen die de verbinding met de kerk waren kwijtgeraakt. Als bisschop van Liverpool stimuleerde hij in een tijd van groeiende armoede de sociale betrok-kenheid van de kerk. Toch was zijn overtuiging dat het Engelse volk bovenal het Evangelie nodig had. Zijn traktaten richten zich bewust op deze groep en brengen herkenbare levensvragen dicht bij het hart. Ze dringen aan op bekering en willen gelovigen aansporen tot geestelijke verdieping en een levende verwachting van de wederkomst van Christus.
Hoewel de secularisatie in onze tijd veel verder is opgerukt, laat Ryle zien de kernbegrippen van het evangelisatiewerk onverminderd waardevol blijven: de noodzaak van redding en de verlossing door Jezus Christus. Zijn oprechte bewogenheid om mensen te bereiken met de boodschap van het Evangelie is een inspiratiebron voor elke lezer van zijn traktaten.
De nadruk op centrale Bijbelse noties is de reden dat Ryle vandaag nog steeds wordt gelezen. De manier waarmee hij zijn lezers de kern van het geloof, het christen-zijn en het kerk-zijn op het hart wil binden, doet daarin helemaal mee: indringend, appellerend, pastoraal en eenvoudig.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 10 juli 2025
De Waarheidsvriend | 24 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van donderdag 10 juli 2025
De Waarheidsvriend | 24 Pagina's