Overgangen naar de islam

Deze jongeren gingen met grote regelmaat naar de moskee, spraken daar de islamitische geloofsbelijdenis uit, hadden een gebedsmatje op hun kamer liggen en lazen de Koran in plaats van de Bijbel. Jongeren tussen de zeventien en vijfentwintig jaar uit trouw meelevende kerkelijke gezinnen. Helemaal nieuw zijn deze overgangen naar de islam niet. Ton Crijnen schatte in 1999 dat er ongeveer zo’n zesduizend autochtone Nederlanders zouden zijn die sinds de komst van de Turkse en Marokkaanse arbeidsmigranten veertig jaar geleden, moslim geworden zijn. Volgens ons is dat een realistisch aantal. De meesten van hen hebben een christelijke achtergrond, hoe vaag soms ook. Er zijn maar weinig overtuigde atheïsten of liberale humanisten die de stap naar de moskee maken.
Op www.moslima.nl vind je de getuigenissen van bijna honderd jonge vrouwen die moslim werden. Bij de meesten van hen ging dat via een relatie met een Turkse of Marokkaanse jongen. Ook al deden die niet veel aan de islam, gebruikten ze alcohol en drugs, toch kwamen deze meisjes op deze manier onder de bekoring van de islam. Ze werden strenger moslim dan deze ‘naam-moslims’ en probeerden hun afdwalende partners weer op het pad (de sharia) van de islam te brengen.

Refo-jongeren
Tot dusverre waren het echter weinig mensen uit de reformatorische gezindte en als het zo was, ging het bijna uitsluitend om meisjes die met een moslim trouwden. Meestal waren er rond de zomervakantie een aantal gevallen waarmee wij te maken kregen. Op vakantie in met name Turkije leerden ze een nette, hoffelijke jongeman kennen met aardige gastvrije ouders, die er een voor reformatorische begrippen vertrouwde levensstijl op nahield. De taalbarrière en de gematigde islam van Turkije brachten op het eerste gezicht geen grote tegenstellingen naar voren en tot onze verbazing trouwden ze meestal na ampele overwegingen.
Nu niet-moslim- en moslimjongeren in Nederland steeds vaker op school en in het uitgaansleven intensief met elkaar te maken krijgen, speelt er bij overgangen naar de islam vaak een (beginnende) relatie tussen een jongen en een meisje een rol. Vroeger vrijwel uitsluitend een moslimjongen en een christelijk meisje. Tegenwoordig zien we ook het omgekeerde, maar dan wordt er door de familie meestal als eis gesteld dat de man in kwestie eerst moslim wordt. Trouwen met een christenvrouw is in de moslimwereld daarentegen wel aanvaardbaar. Dat je daarvoor als moslimman in het begin van de relatie de moeite doet om mee naar de kerk te gaan en de Bijbel te lezen, is voor de meeste moslimfamilies acceptabel.
De druk van de islamitische familie en kennissen neemt echter toe zodra er een kind geboren wordt. Dat moet islamitisch worden opgevoed en natuurlijk worden besneden. De praktijk is dat op de lange duur huwelijken tussen een moslim en een christen veel moeizamer blijken te zijn dan men aan het begin heeft ingeschat. Als er behalve culturele verschillen ook geen gedeeld geloof is, wat heb je dan nog gemeenschappelijk en vanuit welk levensbeginsel voed je eventuele kinderen op? Het lijkt ons op grond van het Nieuwe Testament duidelijk dat we daar als christen niet aan mogen beginnen als we trouw willen blijven aan Jezus Christus. Ik verwijs hiervoor naar onze publicatie Nabijheid en distantie.

Internet
Relatief nieuw is dat refo-jongeren moslim worden door ontmoeting met moslims in hun eigen omgeving. Ook jongeren die op een school zitten waar geen moslims zijn, krijgen vroeg of laat te maken met moslims en de islam. Met een miljoen moslims in ons land is het een illusie te denken dat hun geloof geen invloed heeft op onze jongeren. Als ze geen moslimleeftijdsgenoten op school tegenkomen, dan wel op straat of in de supermarkt waar ze een baantje hebben.
Uiteraard komen ze ook moslims tegen op het internet. Met enige bezorgdheid constateren rectoren van de reformatorische scholengemeenschappen dat er bij hen op school door jongeren soms heel negatief tot ronduit racistisch over moslims of ‘nieuwe-Nederlanders’ in het algemeen wordt gesproken. Behalve dat een vijandige houding naar moslimmedelanders haaks staat op het tweede grote gebod van de naastenliefde, roept het soms als tegenreactie juist een ongenuanceerde bewondering voor moslims op. Jongeren die een eenzijdig vijandbeeld van de islam meekrijgen, maar vervolgens een moslim ontmoeten die vreedzaam is, ingetogen leeft en met groot respect over God praat, trekken dan de conclusie dat christenen kennelijk geen antwoord hebben op de Islam. Misschien hebben moslims dan wel gelijk, denken ze, wanneer die stellen dat de Islam ons als christenen terugbrengt bij het oorspronkelijke geloof in God.

Humanistisch levensgevoel
Dat is immers de claim van de islam: die ingewikkelde leer van de drie-eenheid en die pessimistische mensvisie dat de mens van nature geneigd is om God en zijn naaste te haten en alleen door het offer van Gods Zoon verlost kan worden, dat zijn latere dwalingen van de kerk die niet bij de oorspronkelijke boodschap van Jezus horen. De oorspronkelijke boodschap van Jezus was dezelfde als die van Mohammed: Er is één God die wij moeten dienen en God oordeelt ons op grond van de vraag of we dat ook gedaan hebben. De regels voor je leven zijn geen onhaalbare idealen, maar helder en concreet, ieder mens kan ze houden.
De Islam past in veel opzichten goed bij het seculier humanistische levensgevoel van Europa. Een rationeel geloof met een optimistische mensvisie: wij willen het goede wel, het is alleen onze omgeving die ons op een dwaalspoor brengt. Moderne moslim-apologeten als Tariq Ramadan en Farid Esack weten de islam op aansprekende wijze te verbinden met de moderne westerse samenleving. Concrete regels en voorschriften, zo kenmerkend voor de islam, doen het tegenwoordig weer goed. Andere jongeren spreekt de radicaliteit aan waarmee sommige moslims de hedonistische genotscultuur van het Westen afwijzen. Een jonge vrouw die moslim werd, verwoordde het zo: ‘Als je de vrede van de overgave in de islam ervaart, heb je geen behoefte meer aan de opwinding waar de samenleving naar jaagt.’ Die overgave betekende bij haar strikte kleding- en voedselvoorschriften en nauwgezet de rituele gebeden verrichten.
Zo ging het met verschillende kerkelijke jongeren. Ze kwamen een aardige vrome moslim leeftijdgenoot tegen. Ze gingen eens mee naar de moskee. Daar werden ze met open armen ontvangen. Al snel kwamen ze in contact met een andere ex-christen die hen eens fijntjes uit de doeken deed hoe zuiver de islamitische leefwijze toch eigenlijk was en hoe vervallen het tegenwoordige christendom. Ze werden vromer moslim dan de meeste Turkse en Marokkaanse migranten.

Jezus
Er is nog iets waarom bepaalde refo-jongeren zich soms aangetrokken voelen tot de islam. Veel jongeren hebben een periode in hun leven dat ze kritische vragen stellen aan de wereld van volwassenen waar ze steeds meer naar toe groeien. Dat is op zichzelf een gezond proces dat bij het volwassen worden hoort. Hun ongezouten kritiek op de ‘schijnheiligheid’ van tal van naamchristenen heeft helaas vaak een kern van waarheid. De islam biedt hen nu de kans om aan de ene kant afstand te nemen van de kerk en aan de andere kant God en Jezus niet los te laten. Tenminste, dat wordt hen in de moskee voorgehouden. De bijbelse boodschap over God en over de mens moet je wel loslaten als je moslim wordt. Moslims erkennen en eren Jezus als profeet. In de Koran krijgt Jezus een hogere plaats dan de andere profeten. Jezus is volgens de Islam echter niet meer dan een van de profeten. Hij is niet de gekruisigde en opgestane Zoon van God. Een Verlosser van Gods kant is volgens moslims niet nodig en niet mogelijk. De meeste moslims stellen daarom dat de Bijbel die christenen erkennen als Gods Woord, vervalst zou zijn.

Uitverkiezing
Een derde element dat we tegenkomen bij jongeren die zijn overgegaan naar de islam, is dat ze soms zijn vastgelopen in hun worsteling met de leer van de uitverkiezing zoals ze die leerden kennen. Aan de ene kant heeft de islam ook een leer van predestinatie. Alles in het leven is voorbeschikt door Allah. Daar komt nog bij dat vanwege de verhevenheid van God, je nooit kunt weten hoe het oordeel over je leven zal uitvallen. God is zich door geen verbond of belofte verplicht en er is geen offer van een Ander waarop je kunt pleiten.
Toch heerst er een groot optimisme in de islam. Zolang je maar geen ‘genoten’ aan God toeschrijft, dat wil zeggen zolang je maar erkent dat er één God is en zolang je je maar onthoudt van ernstige zonden, ijverig bent in goede daden en berouw toont over je zonden, mag je rekenen op Allah’s barmhartigheid. Hoewel er verschillen onder moslims op dit punt zijn, stemmen de hoofdstromingen overeen dat berouwvolle vrome moslims uiteindelijk in het paradijs komen. Een eventuele hellestraf is slechts tijdelijk. Belangrijk is, en dat spreekt jongeren aan die vast zitten op het punt van de uitverkiezing, dat het heel concreet is wat je zelf moet en kunt doen. Onderwerp je aan God door nauwgezet de regels te onderhouden en toon berouw over verkeerde daden. Misschien moet je wel een tijdje boeten, maar uiteindelijk komt het goed.
Hoe verloopt het proces van moslim worden? Wat kun je als voorganger of leidinggevende in een gemeente doen om jongeren uit de moskee te houden? Hoe moet je als ouder reageren, als je zoon of dochter moslim wordt? Volgende week zal ik proberen op deze vragen in te gaan.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen