Het Wilhelmus in discussie [i]
Het lied blijft ons bezighouden en intrigeren. De geschiedenis laat zien dat na een periode van verflauwde aandacht steeds weer een fase volgt waarin het volop in de belangstelling staat. Soms als gevolg van nieuwe wetenschappelijke studies en inzichten of interessante vondsten, soms ook gewoon o ...
Het Wilhelmus in discussie [2]
Het Wilhelmus onverstaanbaar? In het vorige artikel ben ik vooral ingegaan op de vraag wat het Wilhelmus bedoelt te zeggen. Thans wil ik me richten op de kwestie of ons volkslied zijn tijd niet gehad heeft.De geluiden dat het Wilhelmus als nationale hymne zo ...
Vrolijk of vromelijk kruisdragen?
Kruisdragen is een wezenlijk bijbelse notie. Zowel in letterlijke als in figuurlijke zin. Letterlijk heeft Christus op weg naar Golgotha het kruis gedragen. Toen Hij eronder dreigde te bezwijken, werd Simon van Cyrene gedwongen het kruis naar de plaats van de terechtstelling te dragen.Ook ...
Uitgetogen van de val
Zonde en verlossing
Voor velen is de zeventiende-eeuwse predikant-dichter Jacobus Revius de dichter van slechts één gedicht: 'Hij droeg onze smerten', met de beginregel: "t En zijn de Joden niet, Heer Jesu, die u kruisten'. Geheel ten onrechte! Wie Revius' verzamelbundel ...
Wazige grens met het heidendom
Breedheid
Kornelis Heiko Miskotte (1894-1976) was in de eerste plaats theoloog, maar hij was veel meer dan dat. Zijn vriend dr. J.J. Buskes bracht zijn culturele breedheid eens trefzeker zo onder woorden: ‘Wat deze man gelezen en verwerkt heeft, grenst aan het onmogelijk ...
Een paaslied van Luther
Luthers eerste lied
In 1545, een jaar voor zijn dood, schreef Luther deze woorden: ‘God heeft ons hart en ons gemoed verheugd door Zijn lieve Zoon, voor ons gegeven tot verlossing van zonden, dood en duivel. Al wie met ernst in dit evangelie gelooft, die moet met blijdsc ...
Paul Gehardt als christen-dichter
Dichtregels en psalmregels kunnen in tijden van nood ondersteuning en bemoediging geven. Een bekend voorbeeld is Dietrich Bonhoeffer. Toen Bonhoeffer in de gevangenis hoorde dat de aanslag op Hitier mislukt was, I schreef hij op 21 juli 1944 een kort ; briefje aan zijn vriend Eberhard Bethjge. He ...
Passiepsalmen uit Ijsland
IJsland en het heidendom Kan er uit IJsland iets goeds komen? Ik doel hier uiteraard niet op het IJsand van nu, maar op dat van eeuwen geleden. Immers, het oude IJsland van vóór 950 of 1000 is bij uitstek verbonden met het heidendom. Wat wij over ie oude godenwerel ...
Chaos en licht
Nietzsche en Johannes 'Het alles overheersende kenmerk van de wereld is van alle eeuwigheid chaos.' Het is een citaat van de vermaarde filosoof Nietzsche, waarin een complete levens- en wereldbeschouwing is uitgedrukt. Ik trof het citaat aan in een boekje met medit ...
Pastorale poëzie als bemoediging
BIJ HET OVERLIJDEN VAN NEL BENSCHOP
De Boodschap centraal
Co 't Hart, Annie Pansier, Enny IJskes-Kooger, Joke van Sliedregt,
M. Koffeman-Zijl: het zijn bekende namen bij lezers van christelijke poëzie. In eenvoudige taal en traditionel ...