Grond en grens van het geweten (5)
Zelfbewustzijn Evenmin als het aangaat het geweten tot norm te verheffen, valt het op te vatten als zelfbewustzijn of zelfbeschikkingsrecht. Ook niet als plichtsbewustzijn. Veeleer is het voor Calvijn 'Gódsbewustzijn': een weten en erkennen van de majesteit van Zij ...
Grond en grens van het geweten (2)
Zondaar Om tot ons doel te komen, maken we eerst een omtrekkende beweging: alvorens naar Calvijn's visie op het geweten te vragen, luisteren we eerst naar zijn mening over de mens. Calvijn was geen misanthroop, geen pessimistische mensenhater, zoals hem wel verwete ...
Grond en grens van het geweten (3)
Schuldig conflict Voor Calvijn staat het vast: 'Verstand en gevoel, onze hele innerlijke bestaanswijze is bevlekt'. En dit niet als lot. Hoe fataal en ongelukkig de zondeval ook was, deze was geen noodlot en geen ongeval. De zonde van Adam en alle Adamskinderen is ...
Grond en grens van het geweten (4)
Theoloog van het geweten? Men heeft Shakespeare wel de 'dramaturg van het geweten' genoemd. Zou men nu Calvijn, die zo dikwijls en zo ernstig over het geweten heeft geschreven, wellicht de 'theoloog van het geweten' kunnen noemen? Is het waar wat iemand eens poneer ...
Grond en grens van het geweten (1)
Normerend? Wat is dat toch voor een geheimzinnige instantie: het geweten? Het is enerzijds ongetwijfeld een groot goed, waar een mens zuinig op heeft te zijn. Hoe gevaarlijk en catastrofaal kunnen gewetenlozen optreden. Wie gewetenloos toeslaat kent geen genade... ...