Eén bos, veel bladeren
Toen mijn echtgenote en ik 35 jaar geleden als jong predikantsechtpaar de pastorie van Tholen betrokken, troffen we daar een gemeente aan met betrekkelijk weinig verscheidenheid. Uiteraard waren er wel verschillen in karakter en geestelijke ligging, maar was er nauwelijks verschil van mening over ...
De grondwet van 1 Korinthe 13
Een rangorde wordt in 1 Korinthe 12 nadrukkelijk afgewezen. Blijkbaar leefde in Korinthe de overtuiging dat iemand pas echt een geestelijk mens (pneumaticus) was, als hij bepaalde genadegaven, vooral de glossolalie, bezat. Hierdoor dreigde een schisma in de gemeente. Er waren de meer en de minder ...
Het geheim van de paradox
De besnijdenisplicht laten schieten betekende voor de jodenchristen het opgeven van eigen gelijk. De noachitische geboden onderhouden betekende voor de heidenchristenen zonder meer een tegemoetkoming. Wellicht is dat nu precies wat Paulus in Filippenzen 4:5 met het woordje epi- ...
Een kruis door het paasleven
Vraag het aan Paulus. Hoe kwam het toch dat die man zo onwrikbaar overtuigd was van dat onbevattelijke wonder van Pasen? Niet omdat zijn begripsvermogen groter was dan het onze. Evenmin omdat hij behoorde tot het antieke verleden, waarin de mensen nu eenmaal wat gemakkelijker in wonderen geloofde ...
Voor of door het geloof
Wie de kern van de reformatorische heilsleer wil samenvatten, heeft aan één woord genoeg: genade. Om het volstrekt toereikende ervan te onderstrepen, voegden de reformatoren er een klein woordje aan toe: genade alleen. Feit is niettemin dat ze dit sola van Gods genade steevast combineerden met ee ...
Toch liever anti dan neo
Ik moet eerlijk zeggen dat mijn sympathie op diverse punten meer naar de anti(neo)nomianen uitgaat dan naar hun tegenstanders, zonder dat ik overigens de overtrokken en onzorgvuldige uitspraken waarvan de antinomianen zich soms bedienden, voor mijn rekening zou willen nemen. Het gaat me om hun in ...
Kalm, geleerd, wijs
Tóth Kálmán – in Hongarije gaat de achternaam voorop – studeerde in zijn jonge jaren theologie in Boedapest en verwierf in Utrecht een beurs om daar zijn studie voort te zetten. Hij zat er samen met W.L.Tukker – toen nog geen predikant – in de collegebanken, hetgeen resulteerde in een vriendschap ...
Het geheim van de Institutie
Als Calvijn in 1536 de eerste editie van zijn Christelijke Onderwijzing het licht geeft, is de teerling al geworpen. Als reformator van de tweede generatie bevindt hij zich in een fase waarin kerk en samenleving zijn gaan schuiven. Luthers reformatorisch elan heeft de eenh ...
De Barmhartige
T ranen sprongen het jongetje in de ogen. De regels deden de deur dicht. Maar daar kreeg hij een idee. Met zijn smoezelige knuistjes wees hij op zijn rafelige jasje en zijn magere knietjes. ‘Zou dit mijn aanbeveling kunnen zijn, meneer? ’ Toen hield ook de huisvader zijn ogen niet droog. ‘Kom er ...
Voorrecht en praktijk
‘Mijn moeder ging tweemaal daags, ’s morgens en ’s middags, zonder ooit te verzuimen naar Uw kerk, niet om ijdele fabels of oude vrouwenpraat te horen, maar om U te horen in Uw woorden, en opdat Gij háár zoudt horen in haar gebeden’, aldus Augustinus. Als Augustinus de kerk de plaats noemt waar h ...