Luther en de school (5, Slot)
'Democratisering' Luther merkt op dat er een zekere 'democratiserende' werking vanuit gaat als er bekwaam opgeleide mannen uit het volk betrokken raken bij het wereldlijk bestuur. Het gaat hier echter wel om een heel andere 'democratisering' dan wij tegenwoordig we ...
Luther, de trooster van aangevochtenen (7, slot)
Het heilige kruis Aan het begin hebben we gesteld dat wij Luther niet kunnen begrijpen als wij niet iets verstaan van zijn aanvechtingen. Wij hebben vooral Luther zelf aan het woord gelaten om ons dat duidelijk te maken. En zo hebben we gemerkt dat de aanvechtingen ...
Luther en de school (2)
Materialisme en spiritualisme De vorige keer zeiden we dat Luther het een list van de duivel vond dat deze de scholen, juist op het moment dat ze de goede kant opgingen, wilde afbreken. Het was goed dat de kloosterscholen hun tijd gehad hadden. Dat waren immers nie ...
'Daar moeten heilige zeden zijn' (2)
Een nieuwe raad in de stad Op 6 december 1541, dus precies 455 jaar geleden, was het de eerste keer dat op een donderdagmorgen een eerwaard gezelschap de oude kloosterzaal van de kanunniken van de Saint-Pierre Kathedraal te Geneve bevolkte. Deze ruimte werd door hu ...
Luther en de school (3)
Twee rijken In de twee geschriften, uit 1524 en 1530, wijst Luther op de grote betekenis die de school heeft voor kerk en staat. De preek van 1530 is dan ook in twee delen, het eerste handelt over het geestelijk nut en het tweede over het wereldlijk nut van het ond ...
'Daar moeten heilige zeden zijn' (3)
Een van de meest boosaardige karikaturen die er van Calvijn gemaakt zijn is die van Stefan Zweig in zijn boek over Castellio en Calvijn, het geweten tegen de macht. Het verdient op geen enkele wijze als historische studie serieus genomen te worden. Zonder zich te laten hinderen door de feiten sch ...
Maria - moeder van de Zoon, moeder Gods?
Ouders delen mee in de glans van hun vermaarde kinderen. Zo wil het nogal eens gaan in een wereld van eer en roem: die is de vader, of de moeder van... Dat 'lot' is ook de meest bekende moeder uit de hele wereldgeschiedenis ten deel gevallen: Maria, de moeder des Heeren, zij mocht de Zoon Gods vo ...
Herauten van het kruis: hun triomf en tragiek
De twee gebroeders Erskine zijn onder ons vooral bekend vanwege hun preken, die vertaald via diverse uitgaven voor velen tot zegen zijn geweest. De rijke inhoud van de beloften Gods, de evangelische gloed van een rijke Christus voor arme zondaren, het krachtige appèl in de aanbieding der genade, ...
Luther, de trooster van de aangevochtenen (4)
Wat is het dat de duivel ermee bereiken wil als hij de gelovigen aanvecht? Dit is zijn bedoeling, dat zij van het geloof vervallen en gaan wantrouwen aan Gods goedheid en genade, zodat er ook geen zoeken en vragen meer zijn zal naar God. De duivel wil het zo ver krijgen dat zelfs de gedachte aan ...
Luther, de trooster van aangevochtenen (5)
De sacramenten De enige Troost in de aanvechtingen is te vinden in het Woord. Wij zagen hoe die Troost gevonden werd in het Woord der prediking, het hoorbare Woord, waarin Christus Zelf te vinden is voor het geloof. Daarnaast is er ook het zichtbare Woord van het s ...