Naar het land van Luther en Bach
Mühlhausen
We kunnen van Eisenach vijftien kilometer naar het noorden gaan, naar Mühlhausen, de stad waarin tijdens de boerenoorlog van 1524/25 de radicale en revolutionaire Thomas Müntzer leefde, die met de Hervorming was meegegaan maar volkomen doorsloeg en Luther en d ...
Naar het land van Luther en Bach
7. Halle
Wat heeft Halle met Luther of Bach te maken? Niet zo heel erg veel, maar toch wel wat. Luther stond in Halle één nacht opgebaard, toen zijn lichaam overgebracht werd van Eisleben naar Wittenberg. Hij heeft in Halle ook verschillende keren gepreekt. En Luthers na ...
Naar het land van Luther en Bach
6. Wittenberg (2) Als het even kan moeten we in Wittenberg enkele dagen verblijven, het liefst ook een zondag, zodat we naar een van beide historische kerken, de Marien-stadskerk of de Slotkerk, ter kerke kunnen gaan. Het gaat in een lutherse eredienst wat ...
Naar het land van Luther en Bach
8, slot. Leipzig, stad van Johann Sebastian Bach Leipzig is vooral de stad van Johann Sebastian Bach. Maar Leipzig heeft ook, zij het in mindere mate, met Luther te maken. Ze staan ook naast elkaar afgebeeld in de ramen van de Thomaskerk, waar Bach jarenlang cantor ...
Luther en de angst van het Westen (2)
De uitleg die Luther geeft van Prediker legt nadruk op de vergeefsheid van 's mensen zwoegen onder de zon. Toch is dat niet het laatste. Prediker is voor Luther ook een troostboek. Luther vond in dit boek troost en raad in de situatie waarin hij verkeerde. Mensen worden wel voortdurend bedreigd d ...
Luther en de school (1)
'Voor alle dingen moet op de hogere en lagere scholen de voornaamste en gewoonste lezing zijn: de Heilige Schrift (....) Zou niet, als het goed was, ieder christenmens op zijn negende of tiende jaar het ganse heilige Evangelie moeten kennen, waar zijn naam en leven in staat? (...) Waar de Heilige ...
Luther en de school (2)
Materialisme en spiritualisme De vorige keer zeiden we dat Luther het een list van de duivel vond dat deze de scholen, juist op het moment dat ze de goede kant opgingen, wilde afbreken. Het was goed dat de kloosterscholen hun tijd gehad hadden. Dat waren immers nie ...
Luther en de school (3)
Twee rijken In de twee geschriften, uit 1524 en 1530, wijst Luther op de grote betekenis die de school heeft voor kerk en staat. De preek van 1530 is dan ook in twee delen, het eerste handelt over het geestelijk nut en het tweede over het wereldlijk nut van het ond ...
Luther en de school (4)
Kennis van de Schrift De kennis van de talen is onmisbaar voor het rechte verstaan van de Heilige Schrift. Niemand kan de Schriften verklaren zoals het behoort, als hij die niet ook in de grondtalen kan lezen. Daarom hebben de kerkvaders in hun uitleggingen ook zo ...
Luther en de school (5, Slot)
'Democratisering' Luther merkt op dat er een zekere 'democratiserende' werking vanuit gaat als er bekwaam opgeleide mannen uit het volk betrokken raken bij het wereldlijk bestuur. Het gaat hier echter wel om een heel andere 'democratisering' dan wij tegenwoordig we ...