De tijd waarin Luther leefde I
De leer van de twee regimenten De staatsopvatting van Luther, met name zijn visie op de verhouding van Kerk en Staat, van religie en politiek is vaak onderwerp van discussie geweest. Vooral in en na de tweede wereldoorlog is daarvoor veel aandacht geweest, omdat ve ...
Naar het land van Luther en Bach
Vorig jaar, in de maanden juni en juli, schreef ik over Frankrijk, het land van Calvijn. Er is echter nog veel méér moois te zien, in ons land en daarbuiten. Waarom zouden we niet eens naar het land van Luther gaan? U hoeft er niet eens zo ver voor te reizen, want 'het land van Luther' ligt ongev ...
Naar het land van Luther en Bach
Als we de levensloop van Luther zouden willen volgen zouden we van Mansfeld naar Magdeburg moeten gaan. Vader Hans stuurde hem hier, toen hij nog naar 13 jaar was, naar de voortgezette school. Een heel gebeuren voor een 13-jarig jongetje (Magdeburg ligt een goede 70 kilometer noordelijk van Mansf ...
Naar het land van Luther en Bach
8, slot. Leipzig, stad van Johann Sebastian Bach Leipzig is vooral de stad van Johann Sebastian Bach. Maar Leipzig heeft ook, zij het in mindere mate, met Luther te maken. Ze staan ook naast elkaar afgebeeld in de ramen van de Thomaskerk, waar Bach jarenlang cantor ...
Luther en de school (1)
'Voor alle dingen moet op de hogere en lagere scholen de voornaamste en gewoonste lezing zijn: de Heilige Schrift (....) Zou niet, als het goed was, ieder christenmens op zijn negende of tiende jaar het ganse heilige Evangelie moeten kennen, waar zijn naam en leven in staat? (...) Waar de Heilige ...
Luther, de trooster van aangevochtenen (7, slot)
Het heilige kruis Aan het begin hebben we gesteld dat wij Luther niet kunnen begrijpen als wij niet iets verstaan van zijn aanvechtingen. Wij hebben vooral Luther zelf aan het woord gelaten om ons dat duidelijk te maken. En zo hebben we gemerkt dat de aanvechtingen ...
Naar het land van Luther (1)
'Och, werd het mij gegeven, om naar u toe te vliegen,' zo schreef eens Calvijn aan Luther, 'opdat ik tenminste enkele uren van het samenzijn met u zou mogen genieten! – Maar wat ons hier op aarde niet geschonken wordt, zal binnenkort, naar ik hoop, in het Koninkrijk van God ons deel zijn.'
Wa ...
Ooit stond Karel V aan het graf van Luther [2]
Vooral de Leidse en Utrechtse theoloog Joh. Hoornbeeck gaf voedsel aan de bekeringsgeruchten, maar wellicht was dat meer een vrome wens dan een bewijsbaar gegeven. Zou het anderen na hem wél gelukken om die geruchten hard te maken?
Met meer dan gewone belangstelling sloeg ik er het mooiste en ...
Luther en de school (3)
Twee rijken In de twee geschriften, uit 1524 en 1530, wijst Luther op de grote betekenis die de school heeft voor kerk en staat. De preek van 1530 is dan ook in twee delen, het eerste handelt over het geestelijk nut en het tweede over het wereldlijk nut van het ond ...
Luther en de school (4)
Kennis van de Schrift De kennis van de talen is onmisbaar voor het rechte verstaan van de Heilige Schrift. Niemand kan de Schriften verklaren zoals het behoort, als hij die niet ook in de grondtalen kan lezen. Daarom hebben de kerkvaders in hun uitleggingen ook zo ...