Bach, een bode van boete en geborgenheid (4)
Cantates en passies Schweitzer vindt de cantates het grootste geschenk dat Bach ons heeft nagelaten. De rest noemt hij zelfs 'toegift'! Feit is dat Bach in de cantates 't meest compleet zijn muzikale profetie kon uitoefenen. De cantates in de eredienst, die als geh ...
Bach, een bode van boete en geborgenheid (1)
Bachjaar Toen de lente van 1685 inzette, op 21 maart, werd Johann Sebastian Bach geboren. Driehonderd jaar geleden. In datzelfde 1685 zagen overigens nog twee grote componisten het levenslicht: G. F. Händel en G. D. Scarlatti, en precies honderd jaar eerder Heinric ...
Naar het land van Luther en Bach
7. Halle
Wat heeft Halle met Luther of Bach te maken? Niet zo heel erg veel, maar toch wel wat. Luther stond in Halle één nacht opgebaard, toen zijn lichaam overgebracht werd van Eisleben naar Wittenberg. Hij heeft in Halle ook verschillende keren gepreekt. En Luthers na ...
Johann Sebastian Bach als vertolker van het evangelie (2)
Luther
Veel van Bachs composities kunnen we plaatsen in het raam van de lutherse eredienst. Daarin nam de muziek een belangrijke plaats in. Van Luther zelf is bekend dat hij vocale en instrumentale muziek zeer hoogachtte. 'Fraue Musica' was voor hem de zuster van de theo ...
Johann Sebastian Bach als vertolker van het Evangelie (5)
Pasen bij Bach
De kruisprediking moge dan het centrum van Bachs geloof zijn, niet minder komt in zijn werk uit dat de Gekruisigde is opgestaan en verheerlijkt en door Zijn Geest met Zijn gemeente is totdat Hij komt in de voleinding der eeuwen. We bezitten een groot aanta ...
Naar het land van Luther en Bach
Vorig jaar, in de maanden juni en juli, schreef ik over Frankrijk, het land van Calvijn. Er is echter nog veel méér moois te zien, in ons land en daarbuiten. Waarom zouden we niet eens naar het land van Luther gaan? U hoeft er niet eens zo ver voor te reizen, want 'het land van Luther' ligt ongev ...
Naar het land van Luther en Bach
Als we de levensloop van Luther zouden willen volgen zouden we van Mansfeld naar Magdeburg moeten gaan. Vader Hans stuurde hem hier, toen hij nog naar 13 jaar was, naar de voortgezette school. Een heel gebeuren voor een 13-jarig jongetje (Magdeburg ligt een goede 70 kilometer noordelijk van Mansf ...
Naar het land van Luther en Bach
8, slot. Leipzig, stad van Johann Sebastian Bach Leipzig is vooral de stad van Johann Sebastian Bach. Maar Leipzig heeft ook, zij het in mindere mate, met Luther te maken. Ze staan ook naast elkaar afgebeeld in de ramen van de Thomaskerk, waar Bach jarenlang cantor ...
Johann Sebastian Bach als vertolker van het evangelie (3)
De cantate
In mijn vorige bijdrage wees ik erop dat in de lutherse eredienst naast het eenstemmig gezongen koraal ook de meerstemmige muziek zijn plaats had in de vorm van een cantate, of een passiemuziek. Ook in dit opzicht heeft Bach voorlopers gehad en is hij tegelijk ...
Johann Sebastian Bach als vertolker van het Evangelie (4)
We gaan in deze en de volgende bijdragen nog wat verder in op de wijze waarop Bach in zijn geestelijke werken, met name zijn cantates en passionen, de boodschap van het Evangelie vertolkt heeft. Wel doet zich daarbij de vraag voor of we niet het risico lopen inlegkunde te bedrijven en Bach theolo ...